Tramvayın Hızı ile Kentleşme İlişkisi Üzerine Bir Değerlendirme: İstanbul Örneği (1871-1950)
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi · 20.04.2026 · 28 (1) · 125-154
DOI: 10.26745/ahbvuibfd.1769413 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, online erschienen am 20.04.2026. Verfasst von Murat Arısal. Die Arbeit nennt 66 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
İstanbul’da kara yolu temelli toplu taşıma süreci, 19. yüzyılın son çeyreğinde atlı tramvayların hizmete girmesiyle başlamıştır. Avrupa başkentlerinin çok gerisinde kalmayan bu sistem, Balkan Savaşı’na kadar kesintisiz şekilde faaliyet göstermiştir. 1913 yılında elektrikli tramvayın devreye alınmasıyla birlikte, 1960’lı yılların ortalarına kadar tramvay, kent içi ulaşımda İstanbulluların temel tercihi hâline gelmiştir. Bu dönemde şehir içi hareketlilik büyük ölçüde tramvay sistemi tarafından karşılanmış; kentsel gelişimin yönü, yoğunluğu ve mekânsal formu doğrudan bu ulaşım altyapısı tarafından belirlenmiştir. Tramvayın hızı, kent içindeki erişim süresi ve ulaşım verimliliği üzerinde doğrudan etkili olmuş, böylece modern şehir formunun teşekkülünde belirleyici bir unsur olarak öne çıkmıştır. Bu çalışma, İstanbul’daki tramvay sisteminin dönemsel hızını ve bu hızın kentleşme dinamikleri üzerindeki etkilerini; arşiv belgeleri, ulaşım mühendisliği ve iktisat tarihi perspektiflerinden çok disiplinli bir yaklaşımla ele almaktadır. Elde edilen bulgular, tramvayın hızının yalnızca teknik bir parametre olarak değil, aynı zamanda kentleşmeyi yönlendiren yapısal bir faktör olarak değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Zitieren
APA
Arısal, M. (2026). Tramvayın Hızı ile Kentleşme İlişkisi Üzerine Bir Değerlendirme: İstanbul Örneği (1871-1950). Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 28(1), 125-154. https://doi.org/10.26745/ahbvuibfd.1769413
Vancouver
Arısal M. Tramvayın Hızı ile Kentleşme İlişkisi Üzerine Bir Değerlendirme: İstanbul Örneği (1871-1950). Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2026;28(1):125-154. doi:10.26745/ahbvuibfd.1769413
BibTeX
@article{Arsal2026,
author = {Arısal, Murat},
title = {Tramvayın Hızı ile Kentleşme İlişkisi Üzerine Bir Değerlendirme: İstanbul Örneği (1871-1950)},
journal = {Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi},
year = {2026},
volume = {28},
number = {1},
pages = {125--154},
doi = {10.26745/ahbvuibfd.1769413}
}
EUVIMED