Tehdit Altında Bir Miras: Birinci Dünya Savaşı’nda Topkapı Sarayı’nda Korunma Girişimleri
Osmanlı Bilimi Araştırmaları / Studies in Ottoman Science · 18.03.2026 · 27 (1) · 130-156
DOI: 10.26650/oba.1700413 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Osmanlı Bilimi Araştırmaları / Studies in Ottoman Science, online erschienen am 18.03.2026. Verfasst von Emel Akay und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 70 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışmada, Birinci Dünya Savaşı sürecinde Topkapı Sarayı’na yönelik korunma girişimleri, döneme ait resmi belgeler ve bürokratik yazışmalar çerçevesinde incelenmektedir. Lahey Barış Konferansları sonrasında geliştirilen sembolik nitelikli uygulamalarla başlayan bu süreç, savaş yıllarında artan hava saldırısı tehdidi karşısında somut tedbir arayışlarıyla devam etmiştir. Hazine-i Hümayun ve Mukaddes Emanetler gibi maddi ve manevi kıymeti yüksek eşyanın korunması, Saray çevresinde yoğunlaşan askeri yapılanmaların yarattığı riskler bağlamında ele alınmıştır. Bu kapsamda değerli eşyanın bir kısmı Anadolu'ya taşınmış; Saray kompleksi ve burada kalan eşyanın korunması için 1918 yılının sonbaharında Esliha Müfettiş-i Umumiliği'nce bir komisyon kurulmuştur. Komisyonun raporunda, söz konusu tehditlere karşı; askeri yapıların Saray çevresinden uzaklaştırılması, değerli eşyanın daha korunaklı mekanlara taşınması ve mimari unsurların takviyesi gibi öneriler sıralanmıştır. Ancak raporun sunulmasından bir gün sonra Mondros Mütarekesi'nin imzalanması nedeniyle, bu öneriler uygulamaya geçmemiştir. Buna karşın, rapor, savaş koşullarında Osmanlı idaresinin tarihi ve simgesel niteliğe sahip yapı ve eşyalara yönelik koruma yaklaşımlarını yansıtması bakımından önemlidir.
Zitieren
APA
Akay, E., & Tanyeli, G. (2026). Tehdit Altında Bir Miras: Birinci Dünya Savaşı’nda Topkapı Sarayı’nda Korunma Girişimleri. Osmanlı Bilimi Araştırmaları / Studies in Ottoman Science, 27(1), 130-156. https://doi.org/10.26650/oba.1700413
Vancouver
Akay E, Tanyeli G. Tehdit Altında Bir Miras: Birinci Dünya Savaşı’nda Topkapı Sarayı’nda Korunma Girişimleri. Osmanlı Bilimi Araştırmaları / Studies in Ottoman Science. 2026;27(1):130-156. doi:10.26650/oba.1700413
BibTeX
@article{Akay2026,
author = {Akay, Emel and Tanyeli, Gülsün},
title = {Tehdit Altında Bir Miras: Birinci Dünya Savaşı’nda Topkapı Sarayı’nda Korunma Girişimleri},
journal = {Osmanlı Bilimi Araştırmaları / Studies in Ottoman Science},
year = {2026},
volume = {27},
number = {1},
pages = {130--156},
doi = {10.26650/oba.1700413}
}
EUVIMED