Mübâlağa Üslûbunun Diyakronik Dönüşümü: Abbâsî Döneminden Dijital Çağa
Şarkiyat Mecmuası / Journal of Oriental Studies · 04.05.2026 · 0 (48) · 1-21
DOI: 10.26650/jos.1811118 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Şarkiyat Mecmuası / Journal of Oriental Studies, online erschienen am 04.05.2026. Verfasst von Ahmad Alalı. Die Arbeit wurde bisher 1-mal zitiert (Crossref) und nennt 28 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Mübalağa (mubālagha), Arap retorik geleneğinde en etkili söylem araçlarından biridir ve cahiliye döneminden günümüz dijital iletişimine kadar geniş bir kullanım alanı bulmuştur. Bu çalışma, mübalağanın Abbasî döneminden dijital çağa kadar Modern Standart Arapça (MSA) metinlerde geçirdiği tarihsel dönüşümü incelemektedir. Araştırmanın amacı, mübalağanın yalnızca estetik bir süsleme değil, aynı zamanda ideolojik ve ikna edici bir söylem stratejisi olarak nasıl işlev gördüğünü ortaya koymaktır. Bu doğrultuda yaklaşık 2.530.000 kelimelik dijital metin verisi üzerinde analiz gerçekleştirilmiş; klasik şiir, Cuma hutbeleri, makāmeler, gazetecilik yazıları, siyasi konuşmalar ve sosyal medya içerikleri gibi farklı türler incelenmiştir. Mübalağa örneklerinin belirlenmesinde morfo-sözdizimsel göstergeler ile doğal dil işleme (NLP) araçları (BERT modeli gibi) kullanılmıştır. Bulgular, mübalağanın temel retorik işlevi olan anlamı yoğunlaştırma ve dramatikleştirme özelliğini koruduğunu, ancak biçimsel ve pragmatik düzeyde önemli değişimler geçirdiğini göstermektedir. Klasik dönemlerde mübalağa çoğunlukla ilahi kudret ve ahlaki mutlaklık temalarıyla ilişkilendirilirken, Nahda döneminde milliyetçi ve reformist söylemlerde yeniden yorumlanmıştır. Dijital çağda ise kullanımı artmış, ancak platformların hızlı ve yüzeysel iletişim yapısı nedeniyle anlamsal derinliği azalarak duygusal ve sosyal etkileşim aracı hâline gelmiştir. Bu araştırma klasik Arap retorik teorisi ile çağdaş NLP tekniklerini bütünleştiren yenilikçi bir model sunmakta ve Arap dili, retorik ile dijital dilbilim alanlarına disiplinlerarası bir katkı sağlamaktadır.
Zitieren
APA
Alalı, A. (2026). Mübâlağa Üslûbunun Diyakronik Dönüşümü: Abbâsî Döneminden Dijital Çağa. Şarkiyat Mecmuası / Journal of Oriental Studies, 0(48), 1-21. https://doi.org/10.26650/jos.1811118
Vancouver
Alalı A. Mübâlağa Üslûbunun Diyakronik Dönüşümü: Abbâsî Döneminden Dijital Çağa. Şarkiyat Mecmuası / Journal of Oriental Studies. 2026;0(48):1-21. doi:10.26650/jos.1811118
BibTeX
@article{Alal2026,
author = {Alalı, Ahmad},
title = {Mübâlağa Üslûbunun Diyakronik Dönüşümü: Abbâsî Döneminden Dijital Çağa},
journal = {Şarkiyat Mecmuası / Journal of Oriental Studies},
year = {2026},
volume = {0},
number = {48},
pages = {1--21},
doi = {10.26650/jos.1811118}
}
EUVIMED