Trans-wykluczający feminizm w Polsce – refleksja nad strukturą i taktyką działania nieformalnego środowiska
Przegląd Socjologiczny · 11.06.2026 · 75 (2) · 55-82
DOI: 10.26485/ps/2026/75.2/3 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Przegląd Socjologiczny, online erschienen am 11.06.2026. Verfasst von Aleksandra Sobańska. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Pomimo rosnącej obecności problematyki transpłciowości w przestrzeni publicznej osoby transpłciowe nadal doświadczają stygmatyzacji i marginalizacji, także w niektórych kręgach feministycznych oraz w działaniach części ich przedstawicielek. W niniejszym artykule podjęto próbę refleksji nad zjawiskiem feminizmu trans-wykluczającego w Polsce, ujmując je w perspektywie teoretycznej struktur mobilizacyjnych, zakorzenionej w teorii struktur możliwości. W warunkach polskich środowisko to funkcjonuje jako sieć o charakterze nieformalnym, oparta na relacjach solidarności i wzajemnego wsparcia. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie taktyki mobilizacyjnej wraz z argumentami formułowanymi przez deklarujące swój feminizm przeciwniczki społecznej legitymizacji transpłciowości. Obejmują one: obronę języka (jego binarnych płciowo form), rolę tzw. cancellingu w debacie publicznej, kwestie dostępu kobiet transpłciowych do wydzielonych przestrzeni przeznaczonych dla kobiet cispłciowych (np. dyscypliny sportowe czy oddziały zakładów karnych), problematykę tranzycji płci wśród osób nieletnich oraz zjawisko detranzycji. Analiza opiera się na materiałach jakościowych zgromadzonych w latach 2019–2023, obejmujących analizę treści medialnych (uzupełnioną o aktualny komentarz), a także wywiady z kobietami transpłciowymi oraz wywiady eksperckie, które w niniejszym tekście pełnią funkcję materiału uzupełniającego. Badaczka wskazuje wydarzenia związane z Ogólnopolskim Strajkiem Kobiet (2020) jako punkt zwrotny w procesie wyłaniania się widocznego, nieformalnego środowiska feministek trans-wykluczających w Polsce; teza ta znajduje uzasadnienie w artykule.
Zitieren
APA
Sobańska, A. (2026). Trans-wykluczający feminizm w Polsce – refleksja nad strukturą i taktyką działania nieformalnego środowiska. Przegląd Socjologiczny, 75(2), 55-82. https://doi.org/10.26485/ps/2026/75.2/3
Vancouver
Sobańska A. Trans-wykluczający feminizm w Polsce – refleksja nad strukturą i taktyką działania nieformalnego środowiska. Przegląd Socjologiczny. 2026;75(2):55-82. doi:10.26485/ps/2026/75.2/3
BibTeX
@article{Sobaska2026,
author = {Sobańska, Aleksandra},
title = {Trans-wykluczający feminizm w Polsce – refleksja nad strukturą i taktyką działania nieformalnego środowiska},
journal = {Przegląd Socjologiczny},
year = {2026},
volume = {75},
number = {2},
pages = {55--82},
doi = {10.26485/ps/2026/75.2/3}
}
EUVIMED