EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

A Longitudinal Study of the Co-Variation Between Sleep Parameters, Cognitive Control Abilities, and Theory of Mind Dimensions in Mild Cognitive Impairment (MCI): A Comparison Between Diagnosed Amnestic and Non-Amnestic Multiple-Domain MCI Subtypes

Areti Batzikosta

Aristotle University of Thessaloniki · 01.01.2026

DOI: 10.26262/heal.auth.ir.376049 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Aristotle University of Thessaloniki, erschienen am 01.01.2026. Verfasst von Areti Batzikosta.

AbstractSchlagwörterBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Οι διαταραχές του ύπνου έχουν συνδεθεί ολοένα και περισσότερο με τη γνωστική έκπτωση σε ηλικιωμένους ενήλικες και σε άτομα με Ήπια Γνωστική Εξασθένιση (ΗΓΕ). Ωστόσο, η μέχρι σήμερα έρευνα έχει εστιάσει κυρίως στη συνολική γνωστική λειτουργία και στη μνήμη, ενώ είναι περιορισμένες οι γνώσεις σχετικά με το πώς οι διαταραχές του ύπνου στην ΗΓΕ σχετίζονται με ελλείμματα στον γνωστικό έλεγχο και στη Θεωρία του Νου (ΘτΝ), ιδιαίτερα μεταξύ των διαφορετικών υποτύπων της ΗΓΕ. Ως εκ τούτου, ο κύριος σκοπός της παρούσας διδακτορικής διατριβής ήταν να διερευνήσει πώς μεταβάλλονται οι αντικειμενικές και οι υποκειμενικές παράμετροι του ύπνου σε άτομα με αμνησική Ήπια Γνωστική Εξασθένιση και μη αμνησική Ήπια Γνωστική Εξασθένιση, καθώς και εάν οι μεταβολές αυτές μπορούν να εξηγήσουν μέρος των ελλειμμάτων που παρατηρούνται στις ικανότητες γνωστικού ελέγχου και στη ΘτΝ στα άτομα με ΗΓΕ. Η παρούσα διδακτορική διατριβή βασίστηκε σε διαχρονικό ερευνητικό σχεδιασμό με τρία κύματα αξιολόγησης, τα οποία απείχαν μεταξύ τους 8–10 μήνες, επιτρέποντας τη διερεύνηση τόσο των αρχικών συσχετίσεων όσο και των διαχρονικών επιδράσεων του ύπνου στις επιδόσεις του γνωστικού ελέγχου και της ΘτΝ. Το δείγμα αποτελούνταν από N = 179 συμμετέχοντες (n = 75 άτομα με αμνησική Ήπια Γνωστική Εξασθένιση, n = 58 άτομα με μη αμνησική Ήπια Γνωστική Εξασθένιση και n = 46 υγιείς μάρτυρες). Όλοι οι συμμετέχοντες ήταν φυσικοί ομιλητές της ελληνικής γλώσσας, ηλικίας άνω των 65 ετών, με τουλάχιστον έξι έτη εκπαίδευσης. Ως προκαθορισμένο κριτήριο αποκλεισμού ορίστηκε η ύπαρξη προηγουμένως διαγνωσμένης διαταραχής ύπνου. Σε κάθε κύμα αξιολόγησης χορηγήθηκαν αντικειμενικές και υποκειμενικές μετρήσεις του ύπνου, δοκιμασίες γνωστικού ελέγχου και δοκιμασίες αξιολόγησης της ΘτΝ. Οι στατιστικές αναλύσεις περιλάμβαναν αναλύσεις διακύμανσης, πολυμεταβλητές αναλύσεις διακύμανσης, αναλύσεις διακύμανσης μικτού σχεδιασμού, αναλύσεις συσχέτισης, αναλύσεις διαμεσολάβησης και διαχρονικές αναλύσεις διαδρομών. Οι αναλύσεις της αρχικής αξιολόγησης έδειξαν ότι η διάρκεια του ύπνου ήταν η παράμετρος του ύπνου που συνδεόταν με τη μεγαλύτερη συνέπεια τόσο με τον γνωστικό έλεγχο όσο και, κυρίως, με τον γνωστικό σχεδιασμό και τη ΘτΝ. Ιδιαίτερα σημαντικό εύρημα αποτέλεσε το γεγονός ότι η διάκριση μεταξύ αμνησικής και μη αμνησικής ΗΓΕ αποδείχθηκε κλινικά ουσιαστική, καθώς τα άτομα με μη αμνησική ΗΓΕ παρουσίασαν σταθερά το λιγότερο ευνοϊκό προφίλ ως προς τον ύπνο, τον γνωστικό έλεγχο και τη ΘτΝ. Οι διαχρονικές αναλύσεις έδειξαν ότι τα άτομα με μη αμνησική ΗΓΕ εμφάνισαν τη μεγαλύτερη επιδείνωση με την πάροδο του χρόνου στις παραμέτρους του ύπνου, του γνωστικού ελέγχου και της ΘτΝ. Επιπλέον, η μειωμένη διάρκεια του ύπνου προέβλεπε χαμηλότερη μελλοντική επίδοση σε ανώτερου επιπέδου ικανότητες της ΘτΝ, ενώ δεν παρατηρήθηκαν αντίστοιχες προγνωστικές επιδράσεις για τις μετρήσεις του γνωστικού ελέγχου. Η παρούσα διατριβή συμβάλλει στη διεθνή βιβλιογραφία διευρύνοντας την υφιστάμενη γνώση σχετικά με τον ρόλο του ύπνου στην ΗΓΕ πέρα από τις παραδοσιακές γνωστικές εκβάσεις. Παρέχει νέα διαχρονικά ερευνητικά δεδομένα, τα οποία υποδεικνύουν ότι η μειωμένη διάρκεια του ύπνου ενδέχεται να εξηγεί μέρος των ελλειμμάτων που παρατηρούνται στη ΘτΝ σε άτομα με ΗΓΕ.

Schlagwörter

mild cognitive impairmentsleep disorderscognitive controltheory of mindamnestic MCInon-amnestic MCIexecutive functioncognitive decline

Zitieren

APA

Batzikosta, A. (2026). A Longitudinal Study of the Co-Variation Between Sleep Parameters, Cognitive Control Abilities, and Theory of Mind Dimensions in Mild Cognitive Impairment (MCI): A Comparison Between Diagnosed Amnestic and Non-Amnestic Multiple-Domain MCI Subtypes. Aristotle University of Thessaloniki. https://doi.org/10.26262/heal.auth.ir.376049

Vancouver

Batzikosta A. A Longitudinal Study of the Co-Variation Between Sleep Parameters, Cognitive Control Abilities, and Theory of Mind Dimensions in Mild Cognitive Impairment (MCI): A Comparison Between Diagnosed Amnestic and Non-Amnestic Multiple-Domain MCI Subtypes. Aristotle University of Thessaloniki. 2026. doi:10.26262/heal.auth.ir.376049

BibTeX
@article{Batzikosta2026,
  author = {Batzikosta, Areti},
  title = {A Longitudinal Study of the Co-Variation Between Sleep Parameters, Cognitive Control Abilities, and Theory of Mind Dimensions in Mild Cognitive Impairment (MCI): A Comparison Between Diagnosed Amnestic and Non-Amnestic Multiple-Domain MCI Subtypes},
  journal = {Aristotle University of Thessaloniki},
  year = {2026},
  doi = {10.26262/heal.auth.ir.376049}
}
Kostenlos starten →