EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Το γλωσσικό προφίλ των Ελληνόφωνων ομιλητών/τριών με τη νόσο Huntington

Αικατερίνη Κ. Γκατζιώνη

Aristotle University of Thessaloniki · 01.01.2025

DOI: 10.26262/heal.auth.ir.370886 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Aristotle University of Thessaloniki, erschienen am 01.01.2025. Verfasst von Αικατερίνη Κ. Γκατζιώνη.

AbstractSchlagwörterBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Η νόσος Huntington (ΝH) είναι μια κληρονομική νευροεκφυλιστική διαταραχή που προκαλεί κινητικές, γνωστικές και γλωσσικές διαταραχές. Έχουν παρατηρηθεί ελλείμματα στη μορφολογική επεξεργασία, κυρίως στην αναστολή των μορφολογικών κανόνων, οδηγώντας σε υπεργενικεύσεις ή λανθασμένη επιθηματοποίηση (Teichmann κ.ά., 2008). Συγκεκριμένα, έχει εντοπιστεί μειωμένη ικανότητα στην επεξεργασία μορφολογικών κανόνων, που σχετίζεται με τη βλάβη στο ραβδωτό σώμα, το οποίο εμπλέκεται στη λειτουργία του υπολογιστικού συστήματος της γλώσσας (Ullman, 2004). Η παρούσα μελέτη αποσκοπεί στη διερεύνηση και αξιολόγηση του γλωσσικού προφίλ δύο ελληνόφωνων ατόμων με τη ν. Huntington, τα οποία βρίσκονται στο προδρομικό στάδιο της νόσου. Βάσει νευρολογικής εκτίμησης, και οι δύο συμμετέχοντες παρουσιάζουν εμφανή κινητική συμπτωματολογία, με κυρίαρχο χαρακτηριστικό την έντονη χορεία. Η έρευνα επικεντρώνεται στην αξιολόγηση του επιπέδου της μορφολογικής επεξεργασίας, και ειδικότερα στη διερεύνηση πιθανών αποκλίσεων ή ελλειμμάτων στη ρηματική μορφολογία, σε σύγκριση με υγιείς ομιλητές/ομιλήτριες της Νέας Ελληνικής (ΝΕ). Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην εξέταση των γραμματικών κατηγοριών της όψης και της χρονικής αναφοράς, τόσο σε επίπεδο παραγωγής όσο και σε επίπεδο κατανόησης και γραμματικής κρίσης. Πέραν της γλωσσικής αξιολόγησης, οι ασθενείς υποβλήθηκαν και σε κλινική αξιολόγηση με σκοπό την πλήρη καταγραφή και εκτίμηση των γνωστικών τους ικανοτήτων, ώστε να διαμορφωθεί μια ολοκληρωμένη εικόνα της συνολικής τους γνωστικής κατάστασης. Η κλινική αξιολόγηση περιλαμβάνει τα παρακάτω: α) τη Διαγνωστική Εξέταση για την Αφασία της Βοστώνης – (BDAE)GR (Μessinis κ.ά., 2013), β) το Addenbrooke’s Cognitive Examination – (ACE-R)GR (Konstantinopoulou κ.ά., 2011), γ) το Mini Linguistic State Examination – (MLSE)GR (βλ., αγγλική εκδοχή του MLSE, Patel κ.α., 2020). Η αξιολόγηση των γλωσσικών ικανοτήτων και ειδικότερα των μορφολογικών ικανοτήτων περιλαμβάνει τα εξής: α) τη Δοκιμασία για τον Σχηματισμό του Αορίστου – (PPTT) (Stavrakaki & Clashen, 2009) και β) τη Δοκιμασία για την Αξιολόγηση της Χρονικής Αναφοράς – (TART) (Koukoulioti & Bastiaanse, 2008). Παρά την κοινή νευρολογική διάγνωση και το παρόμοιο γνωστικό προφίλ, οι δύο ασθενείς της παρούσας μελέτης παρουσίασαν διαφοροποιημένο γλωσσικό προφίλ. Ο ασθενής HD-1 δεν εμφανίζει σαφή μορφολογική έκπτωση, διατηρώντας φυσιολογική επίδοση στον σχηματισμό του αορίστου τόσο για υπαρκτά όσο και για μη υπαρκτά 6 ρήματα. Παρά τη γενικά άριστη γλωσσική του επίδοση, οι ειδικές δοκιμασίες γραμματικής κρίσης αποκάλυψαν μια επιλεκτική διαταραχή στη μορφολογική επεξεργασία ψευδολέξεων, με φαινόμενα υπεργενίκευσης κυρίως στην κατηγορία του μη σιγματικού αορίστου. Ωστόσο, η διαταραχή αυτή φαίνεται να περιορίζεται σε συνθήκες κρίσης γραμματικότητας και δεν αντικατοπτρίζεται στην αυθόρμητη παραγωγή ή την κατανόηση, γεγονός που υποδηλώνει ότι η κλιτική μορφολογία παραμένει ανέπαφη στο παρόν στάδιο της νόσου. Αντιθέτως, η ασθενής HD-2 παρουσιάζει εμφανή μορφολογική έκπτωση τόσο στην παραγωγή όσο και στην αποδοχή πολλών χρονικών βαθμίδων πέραν της παρελθοντικής, γεγονός που υποδεικνύει ότι το γλωσσικό της έλλειμμα δεν περιορίζεται αποκλειστικά στη μορφολογία. Η γλωσσική της επίδοση βρίσκεται σταθερά κάτω από τα φυσιολογικά όρια στις περισσότερες κατηγορίες ρημάτων και ψευδολέξεων, γεγονός που υποδηλώνει μια πιο γενικευμένη διαταραχή, η οποία ενδέχεται να οφείλεται και σε μη μορφολογικούς παράγοντες, παρά το καλό γνωστικό της προφίλ.

Schlagwörter

Huntington's diseaseGreek speakersmorphological processinginflectional morphologybasal gangliacomputational models of languagecomputational linguisticsneurodegenerative diseasesworking memorylanguage production

Zitieren

APA

Γκατζιώνη, Α. Κ. (2025). Το γλωσσικό προφίλ των Ελληνόφωνων ομιλητών/τριών με τη νόσο Huntington. Aristotle University of Thessaloniki. https://doi.org/10.26262/heal.auth.ir.370886

Vancouver

Γκατζιώνη ΑΚ. Το γλωσσικό προφίλ των Ελληνόφωνων ομιλητών/τριών με τη νόσο Huntington. Aristotle University of Thessaloniki. 2025. doi:10.26262/heal.auth.ir.370886

BibTeX
@article{2025,
  author = {Γκατζιώνη, Αικατερίνη Κ.},
  title = {Το γλωσσικό προφίλ των Ελληνόφωνων ομιλητών/τριών με τη νόσο Huntington},
  journal = {Aristotle University of Thessaloniki},
  year = {2025},
  doi = {10.26262/heal.auth.ir.370886}
}
Kostenlos starten →