(Αν)αντιστοιχία γένους, αριθμού και πτώσης των κλιτών μερών του λόγου και φαινόμενα παρεμβολής μέσα στο πλαίσιο της πρότασης στη Νέα Ελληνική ως Γ1 και Γ2
Aristotle University of Thessaloniki · 01.01.2025
DOI: 10.26262/heal.auth.ir.366160 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Aristotle University of Thessaloniki, erschienen am 01.01.2025. Verfasst von Κωνσταντίνα Τσιούσια.
Abstract (Originalsprache)
Η παρούσα διατριβή εξετάζει την κατανόηση και την επεξεργασία περιοριστικών αναφορικών προτάσεων υποκειμένου (ΑΥ) και αντικειμένου (ΑΑ) στην ελληνική. Στην έρευνα συμμετείχαν νευροτυπικοί ενήλικες φυσικοί ομιλητές (ΦΟ) και μη φυσικοί ομιλητές (ΜΦΟ) της ελληνικής με διαφορετικές πρώτες γλώσσες (Γ1). Προηγούμενες μελέτες δείχνουν ότι οι ΑΑ (π.χ. Ο άντραςi που χαιρετάει η κυρία ti) είναι πιο δύσκολες από τις ΑΥ (π.χ. Ο άντραςi που ti χαιρετάει την κυρία) σε διάφορες πληθυσμιακές ομάδες. Η Αρχή του Σχετικοποιημένου Ελαχίστου (Rizzi 2004) αποδίδει τη δυσκολία στην παρεμβολή μιας Φράσης Προσδιοριστικού Δείκτη (ΦΠΔ) μεταξύ του μετακινημένου στοιχείου και του ίχνους του, κάτι που δεν παρατηρείται στις ΑΥ. Η συγκεκριμένη θεωρία προβλέπει ότι η δυσκολία στις ΑΑ μπορεί να περιοριστεί αν το μετακινημένο (ο άντρας) και το παρεμβαλλόμενο στοιχείο (η κυρία) διαφέρουν σε μορφοσυντακτικά χαρακτηριστικά που μαρκάρονται στη μορφολογία του ρήματος και προκαλούν συντακτική μετακίνηση. Πρώτος στόχος της διατριβής είναι η διερεύνηση του ρόλου των μορφοσυντακτικών χαρακτηριστικών στην κατανόηση και την επεξεργασία των ΑΥ και ΑΑ. Εξετάζεται αν η αναντιστοιχία γένους, αριθμού ή πτώσης μεταξύ του μετακινημένου και του παρεμβαλλόμενου στοιχείου βελτιώνει την επίδοση στις ΑΑ. Παράλληλα, εξετάζεται αν ΦΟ και ΜΦΟ διαφέρουν στις επιδράσεις των μεταβλητών, αν οι ΜΦΟ ακολουθούν παρόμοιο τρόπο επεξεργασίας με τους ΦΟ και αν η επίδοσή τους βελτιώνεται όσο αυξάνεται το επίπεδο γλωσσομάθειας. Επιπλέον, διερευνάται ο ρόλος της εργαζόμενης μνήμης και αν η ηλικία και το εκπαιδευτικό υπόβαθρο επηρεάζουν την επίδοσή τους. Δεύτερος στόχος είναι να διερευνηθεί αν το ενεργό μορφοσυντακτικό χαρακτηριστικό του γένους στη Γ1 των ΜΦΟ επηρεάζει την επίδοσή τους στις ΑΑ στην ελληνική, όπου το γένος δεν αποτελεί ενεργό μορφοσυντακτικό χαρακτηριστικό. Το τρίτο ζήτημα διερευνά την κατανόηση και την επεξεργασία των ΑΥ και ΑΑ στην ελληνική –μια γλώσσα με μετα-ονοματικές αναφορικές προτάσεις– από ΜΦΟ των οποίων η Γ1 διαθέτει προ-ονοματικές ή μετα-ονοματικές αναφορικές προτάσεις. Συνολικά, 56 ΦΟ, 54 ΜΦΟ στο Β και 50 ΜΦΟ στο Γ επίπεδο γλωσσομάθειας συμμετείχαν σε ένα πείραμα αντιστοίχισης πρότασης-εικόνας και ένα πείραμα αυτορρυθμιζόμενης ανάγνωσης προτάσεων. Επιπλέον, οι ΜΦΟ, τόσο του Β όσο και του Γ επιπέδου, χωρίστηκαν σε ομάδες ανάλογα με το (α) αν στη Γ1 το γένος ήταν ενεργό ή μη ενεργό μορφοσυντακτικό χαρακτηριστικό, (β) αν η Γ1 παρουσίαζε προ-ονοματικές ή μετα-ονοματικές αναφορικές προτάσεις. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η αναντιστοιχία ως προς τον αριθμό βελτίωσε την επίδοση όλων των ομάδων. Η αναντιστοιχία πτώσης βελτίωσε σημαντικά τους χρόνους απόφασης και ανάγνωσης των ΑΑ ή/και των ΑΥ. Στους ΜΦΟ του Β επιπέδου, η αναντιστοιχία γένους μείωσε σημαντικά τον χρόνο απόφασης στις ΑΑ, αποτέλεσμα που παρατηρήθηκε μόνο στην ομάδα που είχε το γένος ενεργό μορφοσυντακτικό χαρακτηριστικό στη Γ1. Επιπλέον, οι ΦΟ, οι ΜΦΟ του Β και οι ΜΦΟ του Γ επιπέδου διέφεραν σημαντικά μεταξύ τους ως προς την επίδραση ορισμένων μεταβλητών, ενώ η εργαζόμενη μνήμη, η ηλικία και το εκπαιδευτικό υπόβαθρο δεν επηρέασαν την επίδοσή τους. Ακόμη, οι ΜΦΟ (ανεξαρτήτως δομής στη Γ1) παρουσίασαν καλύτερη επίδοση στις ΑΥ σε σχέση με τις ΑΑ. Ωστόσο, οι ΜΦΟ με προ-ονοματικές αναφορικές προτάσεις παρουσίασαν ορισμένες σημαντικές διαφορές σε σύγκριση με τους ΜΦΟ με μετα-ονοματικές αναφορικές προτάσεις στη Γ1.
Schlagwörter
Zitieren
APA
Τσιούσια, Κ. (2025). (Αν)αντιστοιχία γένους, αριθμού και πτώσης των κλιτών μερών του λόγου και φαινόμενα παρεμβολής μέσα στο πλαίσιο της πρότασης στη Νέα Ελληνική ως Γ1 και Γ2. Aristotle University of Thessaloniki. https://doi.org/10.26262/heal.auth.ir.366160
Vancouver
Τσιούσια Κ. (Αν)αντιστοιχία γένους, αριθμού και πτώσης των κλιτών μερών του λόγου και φαινόμενα παρεμβολής μέσα στο πλαίσιο της πρότασης στη Νέα Ελληνική ως Γ1 και Γ2. Aristotle University of Thessaloniki. 2025. doi:10.26262/heal.auth.ir.366160
BibTeX
@article{2025,
author = {Τσιούσια, Κωνσταντίνα},
title = {(Αν)αντιστοιχία γένους, αριθμού και πτώσης των κλιτών μερών του λόγου και φαινόμενα παρεμβολής μέσα στο πλαίσιο της πρότασης στη Νέα Ελληνική ως Γ1 και Γ2},
journal = {Aristotle University of Thessaloniki},
year = {2025},
doi = {10.26262/heal.auth.ir.366160}
}
EUVIMED