Διερεύνηση της αποτελεσματικότητας και ασφάλειας της in vitro ωρίμανσης ανώριμων ωαρίων σε κύκλους εξωσωματικής γονιμοποίησης
Aristotle University of Thessaloniki · 01.01.2025
DOI: 10.26262/heal.auth.ir.364940 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Aristotle University of Thessaloniki, erschienen am 01.01.2025. Verfasst von Nikolaos Petrogiannis.
Abstract (Originalsprache)
Η in vitro ωρίμανση των ωαρίων (in vitro maturation of oocytes, IVM) αποτελεί μια τεχνική υποβοηθούμενης αναπαραγωγής που αντιστοιχεί σε ελάχιστη ή απουσία διέγερσης ωοθηκών, καθιστώντας την κατάλληλη για μία συγκεκριμένη ομάδα ασθενών. Πιο ειδικά, αυτή μπορεί να περιλαμβάνει γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (polycystic ovary syndrome, PCOS), καθώς επίσης και ασθενείς που πρόκειται να υποβληθούν σε γοναδοτοξική θεραπεία, στις οποίες ενδείκνυται η διατήρηση γονιμότητας χωρίς περαιτέρω ορμονική επιβάρυνση. Η χρήση της τεχνικής IVM είναι πολύτιμη για τις προαναφερθείσες ομάδες ασθενών, ωστόσο οι ειδικοί γονιμότητας πρέπει να επιλέγουν με προσοχή τα περιστατικά που θα υποβάλλονται στην τεχνική αυτή, διότι σε αντίθετη περίπτωση η τεχνική IVM μπορεί να θεωρηθεί επιπρόσθετη τεχνική (αdd-on technique), όπως περιγράφεται στις κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ανθρώπινης Αναπαραγωγής (European Society of Human Reproduction and Embryology, ESHRE) για τη διατήρηση γονιμότητας στις γυναίκες. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι η μέθοδος IVM δεν έχει αποδειχθεί ακόμη εξίσου αποτελεσματική όσο ένας κλασικός κύκλος εξωσωματικής γονιμοποίησης, σε ό,τι αφορά τα ποσοστά εγκυμοσύνης και γεννήσεων, ενώ ταυτόχρονα έχουν εκφραστεί ανησυχίες για τη μακροπρόθεσμη ασφάλεια της τεχνικής αυτής. Ως αποτέλεσμα, τόσο η ασφάλεια αλλά και η αποτελεσματικότητα της τεχνικής IVM παραμένουν αμφιλεγόμενες, κάνοντας απαραίτητη τη συλλογή νέων επιστημονικών δεδομένων για τη διεξαγωγή σαφών συμπερασμάτων και νέων κατευθυντήριων που θα οδηγήσουν στην ασφαλέστερη χρήση της τεχνικής σε κλινική πράξη. Στην παρούσα διδακτορική διατριβή στρατολογήθηκαν συνολικά 55 περιστατικά ασθενών που εντάχθηκαν στα πρωτόκολλα IVM (n=25) και Rescue IVM (n=30). Πιο ειδικά, στρατολογήθηκαν αρχικά 25 περιστατικά IVM, εκ των οποίων 20 ξεκίνησαν IVM κύκλο εξωσωματικής, 15 προχώρησαν σε ωοληψία, ενώ σε 12/15 περιστατικά ανευρέθησαν ωάρια. Συλλέχθηκαν συνολικά 53 ωάρια, το ποσοστό ωρίμανσης ανήλθε σε 69.8% και το ποσοστό γονιμοποίησης 54.7%. Δημιουργήθηκαν 16 έμβρυα (30.2)%, έγιναν 10 εμβρυομεταφορές με 3 θετικά τεστ β-hCG (30%) και καταγράφηκε 1 γέννηση. Στην αντίστοιχη ομάδα ελέγχου για το IVM (ίδιες γυναίκες σε προηγούμενο κύκλο), συλλέχθηκαν 105 ωάρια, με ποσοστό ωρίμανσης 50,5% και γονιμοποίησης 36,2%. Δημιουργήθηκαν 22 έμβρυα (20,9%), έγιναν 12 εμβρυομεταφορές με 4 θετικά τεστ β-hCG (33,3%), αλλά δεν υπήρξε καμία γέννηση. Η μέση τιμή του αριθμού ώριμων ωαρίων ήταν υψηλότερη στην ομάδα ελέγχου (3,53 ± 2,67) σε σύγκριση με την ομάδα IVM (2,47 ± 1,92), χωρίς ωστόσο να καταγράφεται στατιστικά σημαντική διαφορά (p = 0,220). Ο αριθμός γονιμοποιημένων ωαρίων (2PN) ήταν μεγαλύτερος στην ομάδα ελέγχου (3,00 ± 2,33) σε σχέση με το IVM (1,93 ± 1,53), χωρίς όμως στατιστικά σημαντική διαφορά (p = 0,150). Παρατηρήθηκε ελαφρώς υψηλότερος αριθμός αναπτυσσόμενων εμβρύων στην ομάδα ελέγχου (2,27 ± 1,79) έναντι του IVM (1,67 ± 1,29), χωρίς σημαντική διαφορά (p = 0,302). Αντίστοιχα, το ποσοστό αναπτυσσόμενων εμβρύων ήταν υψηλότερο στην ομάδα ελέγχου (72,78%) έναντι του IVM (65,00%), χωρίς στατιστική σημαντικότητα (p = 0,610). Η ομάδα ελέγχου εμφάνισε μεγαλύτερο μέσο αριθμό βλαστοκύστεων (1,33 ± 1,23) συγκριτικά με την ομάδα IVM (0,69 ± 0,86). Ωστόσο, η διαφορά αυτή δεν ήταν στατιστικά σημαντική (p = 0,128). Η σύγκριση του αριθμού καλής ποιότητας εμβρύων μεταξύ των δύο ομάδων δεν ανέδειξε στατιστικά σημαντική διαφορά (p = 0,416). Ο έλεγχος συσχέτισης μεταξύ της εφαρμοζόμενης μεθόδου και του αποτελέσματος της χοριακής με Fisher’sExactTest έδωσε p = 1,000. Δεν διαπιστώθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά ως προς την θετικότητα της β-hCG, μεταξύ των δύο ομάδων. Στην ομάδα έρευνας Rescue IVM, στρατολογήθηκαν αρχικά 30 περιστατικά, εκ των οποίων 25 ξεκίνησαν κύκλο Rescue IVM, 20 προχώρησαν σε ωοληψία και στα 18 ανευρέθησαν ωάρια. Συλλέχθηκαν συνολικά 180 ωάρια, το ποσοστό ωρίμανσης ωαρίων ΜΙΙ στην ωοληψία ήταν 41,83% και το ποσοστό των ΜΙ και GV που ωρίμασαν σε ΜΙΙ, μετά το Rescue IVM ήταν 46,47%, ήτοι συνολικό ποσοστό ωρίμανσης 88.3%. Tα ποσοστά γονιμοποίησης στην ωοληψία, πριν Rescue IVM ήταν 20,56%, ενώ μετά το Rescue IVM ήταν 34,44%, ώστε το συνολικό πριν και μετά Rescue IVM ποσοστό γονιμοποίησης ήταν 55%. Δημιουργήθηκαν 57 έμβρυα (31.7%), πραγματοποιήθηκαν 23 εμβρυομεταφορές (συνδυαστικά πριν και μετά το rescue), εκ των οποίων 9 ήταν επιτυχείς ως προς την κύηση (39,1%), με 6 τελικά γεννήσεις (26,1% ανά εμβρυομεταφορά), οι οποίες αντιστοιχούν σε 5 γεννήσεις φυσιολογικών τέκνων και 1 γέννηση με ενδομήτριο θάνατο λόγω συνδρόμου Poland. Στην ομάδα ελέγχου για το Rescue IVM (ίδιες γυναίκες σε προηγούμενο κύκλο) συλλέχθηκαν 204 ωάρια, με ποσοστό ωρίμανσης 57,8% και γονιμοποίησης 38,2%. Δημιουργήθηκαν 46 έμβρυα (22,6%) και πραγματοποιήθηκαν 19 εμβρυομεταφορές. Καταγράφηκαν 4 θετικά τεστ κύησης και 1 αποβολή, χωρίς όμως επιτυχή γέννηση. Σχετικά με τον αριθμό των ώριμων ωαρίων (ΜΙΙ), η ομάδα Rescue IVM παρουσίασε μέση τιμή 4,55 με τυπική απόκλιση 3,15, ενώ η ομάδα ελέγχου είχε υψηλότερη μέση τιμή 5,90 με τυπική απόκλιση 3,52. Η διαφορά αυτή δεν ήταν στατιστικά σημαντική (p=0,209). Αντίθετα, το ποσοστό των ώριμων ωαρίων παρουσίασε στατιστικά σημαντική διαφορά (p=0,024), με την ομάδα ελέγχου να επιτυγχάνει υψηλότερο ποσοστό (57,78%) σε σύγκριση με την ομάδα Rescue IVM (46,47%). Το ποσοστό γονιμοποίησης ανήλθε στο 55%, οδηγώντας στη δημιουργία 57 εμβρύων (31,7%), ωστόσο παρατηρήθηκε ότι ο αριθμός των γονιμοποιημένων ωαρίων ήταν μεγαλύτερος στην ομάδα ελέγχου (3,90 έναντι 3,00), χωρίς όμως η διαφορά να είναι στατιστικά σημαντική (p=0,203). Το ποσοστό των αναπτυσσόμενων εμβρύων ήταν 86,69% στην ομάδα ελέγχου και 77,74% στην ομάδα Rescue IVM, χωρίς και πάλι στατιστικά σημαντική διαφορά (p=0,371). Το ποσοστό βλαστοκύστεων παρουσίασε σχεδόν παρόμοιες τιμές μεταξύ των δύο ομάδων (52,36% για την ομάδα ελέγχου και 50,74% για την ομάδα Rescue IVM), χωρίς στατιστική διαφορά (p=0,857). Τέλος, ως προς τα έμβρυα καλής ποιότητας, η ομάδα Rescue IVM παρουσίασε ελαφρώς υψηλότερο μέσο όρο (1,85) συγκριτικά με την ομάδα ελέγχου (1,70), χωρίς ωστόσο η διαφορά να είναι σημαντική (p=0,705). Η στατιστική ανάλυση με το Pearson Chi-Square test δείχνει ότι η διαφορά μεταξύ των δύο ομάδων στα ποσοστά εγκυμοσυνών δεν είναι στατιστικά σημαντική (χ² = 1,758, df = 1, p = 0,185). Συμπερασματικά, η ομάδα Rescue IVM εμφάνισε τα υψηλότερα ποσοστά επιτυχίας τόσο σε επίπεδο γονιμοποίησης όσο και γεννήσεων, ενώ η ομάδα ελέγχου για το IVM παρουσίασε τα χαμηλότερα ποσοστά ωριμότητας και δημιουργίας εμβρύων. Αν και φαίνεται ότι στην ομάδα Rescue IVM υπάρχει μεγαλύτερο ποσοστό επιτυχίας σε σύγκριση με την ομάδα Ελέγχου, αυτή η διαφορά δεν είναι στατιστικά σημαντική. Η επίδραση της in vivo hCG στα περιστατικά Rescue IVM δείχνει να οδηγεί σε καλύτερα αποτελέσματα από εκείνα του κλασικού IVM με την επίδραση in vitro hCG, όμως η διαφορά δεν είναι στατιστικά σημαντική λόγω του σχετικά μικρού αριθμού περιστατικών που κατάφεραν να στρατολογηθούν έως τέλους στην έρευνα. Σαφώς και τα πρωτόκολλα μιας πλήρους ωοθηκικης διέγερσης οδηγούν σε μεγαλύτερο αριθμό συλλεχθέντων ωαρίων, όσο και πιο αυξημένες πιθανότητες ωρίμανσης και κατά συνέπεια και μεγαλύτερου αριθμού ποιοτικών εμβρύων. Εν κατακλείδι, η τεχνική IVM δεν έχει αποδειχθεί ακόμα εξίσου αποτελεσματική σε σύγκριση με την κλασική εξωσωματική, σε παραμέτρους όπως τα ποσοστά κλινικών εγκυμοσυνών, καθώς και γεννήσεων υγιών τέκνων. Επίσης, ανησυχίες ως προς την ασφάλεια της μεθόδου έχουν εκφραστεί, σχετικά με τη μακροπρόθεσμη ασφάλεια της IVM, και απαιτούνται επιπλέον δεδομένα για να διεξαχθούν ασφαλή αποτελέσματα. Η IVM αποτελεί μια πολλά υποσχόμενη τεχνική για συγκεκριμένες ομάδες ασθενών, αλλά η αποτελεσματικότητα και η ασφάλειά της παραμένουν υπό διερεύνηση, με την ύπαρξη περαιτέρω επιστημονικών μελετών να είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την επιβεβαίωση των ευρημάτων αυτών.
Schlagwörter
Zitieren
APA
Petrogiannis, N. (2025). Διερεύνηση της αποτελεσματικότητας και ασφάλειας της in vitro ωρίμανσης ανώριμων ωαρίων σε κύκλους εξωσωματικής γονιμοποίησης. Aristotle University of Thessaloniki. https://doi.org/10.26262/heal.auth.ir.364940
Vancouver
Petrogiannis N. Διερεύνηση της αποτελεσματικότητας και ασφάλειας της in vitro ωρίμανσης ανώριμων ωαρίων σε κύκλους εξωσωματικής γονιμοποίησης. Aristotle University of Thessaloniki. 2025. doi:10.26262/heal.auth.ir.364940
BibTeX
@article{Petrogiannis2025,
author = {Petrogiannis, Nikolaos},
title = {Διερεύνηση της αποτελεσματικότητας και ασφάλειας της in vitro ωρίμανσης ανώριμων ωαρίων σε κύκλους εξωσωματικής γονιμοποίησης},
journal = {Aristotle University of Thessaloniki},
year = {2025},
doi = {10.26262/heal.auth.ir.364940}
}
EUVIMED