Επιδράσεις άδηλης και έκδηλης μάθησης χορού στις επιτελικές λειτουργιές, το ενδιαφέρον και την αυτοαντίληψη παιδιών προσχολικής και πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης
Aristotle University of Thessaloniki · 01.01.2025
DOI: 10.26262/heal.auth.ir.364587 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Aristotle University of Thessaloniki, erschienen am 01.01.2025. Verfasst von Loukia Kapodistria.
Abstract (Originalsprache)
Η ρητή μάθηση (explicit learning) και η μάθηση με αναλογίες (analogy learning) αποτελούν δυο σημαντικές διδακτικές προσεγγίσεις στη Φυσική Αγωγή (ΦΑ). Στη ρητή μάθηση (παραδοσιακή μορφή διδασκαλίας), οι εκπαιδευτικοί παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τα ποιοτικά κριτήρια εκτέλεσης της δεξιότητας και ενθαρρύνουν τους μαθητές/τριες να εστιάσουν την προσοχή τους στις κινήσεις των μελών του σώματός τους. Αντίθετα, η μάθηση με αναλογίες συντελείται μέσω της μεταφοράς γνώσης από οικεία πρότυπα με μεταφορές/παρομοιώσεις (αναλογίες) που βοηθάνε τα παιδιά στην εκμάθηση των νέων δεξιοτήτων, δίχως την εστίαση της προσοχής στα επιμέρους στοιχεία των δεξιοτήτων. Ο σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν να διερευνηθούν οι επιδράσεις της ρητής μάθησης και της μάθησης με αναλογίες σε παιδιά προσχολικής και πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης (α) στην εκμάθηση βασικών κινητικών μοτίβων δημιουργικού και παραδοσιακού χορού, (β) στις επιτελικές λειτουργίες, (γ) το ενδιαφέρον και (δ) την αυτοαντίληψη των παιδιών. Στην έρευνα έλαβαν μέρος συνολικά 222 παιδιά (119 αγόρια, 103 κορίτσια), από τα οποία τα 108 ήταν μαθητές/τριες προσχολικής ηλικίας και τα 114 Β΄ δημοτικού. Οι μαθητές/τριες των δυο ηλικιακών ομάδων χωρίστηκαν τυχαία σε τρεις ομάδες: (α) στην αναλογική ομάδα παρέμβασης (44 προσχολικής και 39 παιδιά Β΄ δημοτικού), (β) στη ρητή ομάδα παρέμβασης (42 προσχολικής και 41 παιδιά Β΄ δημοτικού) και (γ) στην ομάδα ελέγχου (22 προσχολικής και 34 παιδιά Β΄ δημοτικού). Οι μαθητές/τριες προσχολικής ηλικίας διδάχτηκαν κινητικά μοτίβα δημιουργικού χορού, ενώ οι μαθητές/τριες της Β΄ δημοτικού διδάχτηκαν παραδοσιακούς χορούς. Η διάρκεια της παρέμβασης ήταν 10 μαθήματα, με συχνότητα δύο φορές την εβδομάδα, για 45 λεπτά ανά μάθημα στη Β΄ δημοτικού και 30 λεπτά στην προσχολική. Οι μεταβλητές που αξιολογήθηκαν ήταν οι εξής: (α) η χορευτική επίδοση των παιδιών στον δημιουργικό (προσχολική) και τον παραδοσιακό χορό (πρωτοβάθμια), (β) η επίδοση στον χορό με γνωστική επιβάρυνση (τεστ της «διπλής άσκησης»), (γ) η διατήρηση της μάθησης του χορού μετά από τέσσερις εβδομάδες, (δ) οι επιτελικές λειτουργίες (εργαζόμενη μνήμη, ανασταλτικός έλεγχος και γνωστική ευελιξία), (ε) το ενδιαφέρον για τον χορό και (στ) η αυτοαντίληψη. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, η αναλογική μάθηση παρουσίασε σημαντικά καλύτερες επιδόσεις από τη ρητή σε σχέση με την απόδοση του χορού, τη δοκιμασία της «διπλής άσκησης» (εκτέλεση χορού με ταυτόχρονη εκφώνηση αριθμών), και τη διατήρηση της μάθησης του χορού έπειτα από χρονικό διάστημα 4 εβδομάδων. Όσον αφορά στο ενδιαφέρον των παιδιών για ενασχόληση με το χορό, τα παιδιά της αναλογικής μάθησης παρουσίασαν στο τέλος της παρέμβασης σημαντικά μεγαλύτερο ενδιαφέρον σε σχέση με τη ρητή. Σε σχέση με τις επιτελικές λειτουργίες (εργαζόμενη μνήμη, ανασταλτικός έλεγχος και γνωστική ευελιξία) και την αυτοαντίληψη δεν εμφανίστηκαν σημαντικές διαφορές μεταξύ αναλογικής και ρητής μάθησης. Ωστόσο, οι δυο ομάδες παρέμβασης (ρητή και αναλογική) σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου, εμφάνισαν καλύτερες επιδόσεις σε σχέση με τις επιτελικές λειτουργίες. Το συμπέρασμα της παρούσας μελέτης είναι ότι η διδασκαλία με αναλογίες κινητικών μοτίβων του χορού φαίνεται πως υπερτερεί σε σύγκριση με τη ρητή μάθηση. Ένα επίσης σημαντικό εύρημα της μελέτης αυτής είναι ότι τα παιδιά βρίσκουν περισσότερο ενδιαφέρουσα τη διδασκαλία του χορού με αναλογίες σε σύγκριση με τη ρητή. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, γιατί το ενδιαφέρον των παιδιών για το μάθημα θεωρείται βασικός παράγοντας αποτελεσματικής διδασκαλίας. Όσον αφορά στις επιτελικές λειτουργίες, φαίνεται πως η μέθοδος διδασκαλίας δεν επηρεάζει την ανάπτυξή τους. Ωστόσο, φαίνεται ότι οι ρυθμικές δραστηριότητες έχουν θετική επίδραση στις επιτελικές λειτουργίες σε σχέση με τη διδασκαλία βασικών κινητικών δεξιοτήτων. Συνοψίζοντας, η παρούσα μελέτη παρέχει χρήσιμες πληροφορίες σε σχέση με την επιλογή των κατάλληλων μεθόδων διδασκαλίας του χορού και την επίδρασή τους στις επιτελικές λειτουργίες και στο ενδιαφέρον των παιδιών για ενασχόληση με χορευτικές δραστηριότητες. Επιπλέον, οι αναλογίες και τα εργαλεία μέτρησης που χρησιμοποιήθηκαν για πρώτη φορά στην παρούσα έρευνα, πιθανόν να αποτελέσουν ένα χρήσιμο βοήθημα στην πράξη για τους εκπαιδευτικούς Φυσικής Αγωγής.
Schlagwörter
Zitieren
APA
Kapodistria, L. (2025). Επιδράσεις άδηλης και έκδηλης μάθησης χορού στις επιτελικές λειτουργιές, το ενδιαφέρον και την αυτοαντίληψη παιδιών προσχολικής και πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Aristotle University of Thessaloniki. https://doi.org/10.26262/heal.auth.ir.364587
Vancouver
Kapodistria L. Επιδράσεις άδηλης και έκδηλης μάθησης χορού στις επιτελικές λειτουργιές, το ενδιαφέρον και την αυτοαντίληψη παιδιών προσχολικής και πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Aristotle University of Thessaloniki. 2025. doi:10.26262/heal.auth.ir.364587
BibTeX
@article{Kapodistria2025,
author = {Kapodistria, Loukia},
title = {Επιδράσεις άδηλης και έκδηλης μάθησης χορού στις επιτελικές λειτουργιές, το ενδιαφέρον και την αυτοαντίληψη παιδιών προσχολικής και πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης},
journal = {Aristotle University of Thessaloniki},
year = {2025},
doi = {10.26262/heal.auth.ir.364587}
}
EUVIMED