EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Ανάπτυξη υπολογιστικής μεθοδολογίας για την εύρεση βιοδεικτών της απόκρισης σε αντικαρκινικά φάρμακα

Konstantinos Kardamiliotis

Aristotle University of Thessaloniki · 01.01.2024

DOI: 10.26262/heal.auth.ir.357316 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Aristotle University of Thessaloniki, erschienen am 01.01.2024. Verfasst von Konstantinos Kardamiliotis.

AbstractSchlagwörterBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Η μεγάλη ποικιλομορφία ανάμεσα στα άτομα στην απόκριση σε οποιοδήποτε φάρμακο ήταν και εξακολουθεί να είναι αναπόφευκτο κομμάτι της φαρμακοθεραπείας. Η φαρμακογονιδιωματική είναι το επιστημονικό πεδίο που πραγματεύεται τη γενετική βάση της διαφορετικής απόκρισης στα φάρμακα. Παρά το γεγονός ότι υπάρχει διαθέσιμος ένα αριθμός από γνωστούς και έγκυρους φαρμακογονιδιωματικούς βιοδείκτες, υπάρχει η ανάγκη για τον εντοπισμό περισσότερων γενετικών τόπων που σχετίζονται με την απόκριση στα φάρμακα. Η γνώση αυτή μπορεί να αξιοποιηθεί σε κλινικό επίπεδο για την υιοθέτηση πρακτικών της ιατρικής ακριβείας, όπως η εξατομικευμένη θεραπεία, και σε προκλινικό επίπεδο στην ανάπτυξη νέων φαρμάκων. Η δημιουργία αναλυτικών γονιδιωματικών/μεταγραφικών προφίλ εκατοντάδων κυτταρικών σειρών, σε συνδυασμό με την οργάνωση βάσεων δεδομένων της φαρμακολογικής τους απόκρισης σε αντινεοπλασματικά φάρμακα, έχει δώσει τη δυνατότητα ανάπτυξης υπολογιστικών/βιοπληροφορικών μεθόδων με φαρμακογονιδιωματικό και κλινικό ενδιαφέρον. Στην παρούσα εργασία προτείνεται μια αυτοματοποιημένη μεθοδολογία που αξιοποιεί δεδομένα πολυ-ομικής (multi-οmics) προκειμένου να εντοπίσει δείκτες της απόκρισης σε αντινεοπλασματικά φάρμακα. Δεδομένου ενός ζεύγους τύπου καρκίνου-θεραπευτικής ένωσης, δημιουργούνται δύο σύνολα κυτταρικών σειρών στους αντίποδες του φάσματος απόκρισης στο φάρμακο, βάσει των εξωτερικών τεταρτημορίων της μέγιστης μικρομοριακής συγκέντρωσης. Στη συνέχεια, η μέθοδος βρίσκει την τομή των κυτταρικών σειρών που μοιράζονται κοινά χαρακτηριστικά όσον αφορά το προφίλ μεταλλάξεων, τα επίπεδα γονιδιακής έκφρασης και τις παραλλαγές πλήθους αντιγράφων και εντοπίζονται γονίδια (core genes) που με αμοιβαίως αποκλειόμενο τρόπο χαρακτηρίζουν τις δύο ομάδες κυτταρικών σειρών σε κάποιο από τα τρία επίπεδα πληροφορίας. Η σχέση των core genes με τα βιολογικά μονοπάτια που στοχεύει το φάρμακο προσδιορίζεται ποσοτικά βάσει ενός συνδυαστικού σκορ αλληλεπίδρασης των πρωτεϊνών-στόχων του φαρμάκου με: α) τις πρωτεΐνες που κωδικοποιούνται από τα core genes και β) τις πρωτεΐνες που έχουν ισχυρές φυσικές/λειτουργικές αλληλεπιδράσεις με τις πρωτεΐνες που κωδικοποιούν τα core genes (accessory proteins). Η μεθοδολογία εξετάστηκε σε τρεις συνδυασμούς τύπων καρκίνου και φαρμάκων (καρκίνος μαστού και afatinib, πολύμορφο γλοιοβλάστωμα και trametinib, δερματικό μελάνωμα και dabrafenib) και εντοπίστηκαν ήδη γνωστές αλλά και νέες αλληλεπιδράσεις φαρμάκου-γονιδίου. Η μεθοδολογία αποτελεί μια βιοπληροφορική προσέγγιση για τον εντοπισμό νέων αλληλεπιδράσεων στη σχέση φαρμάκου-γονιδίου, προσφέροντας υψηλή ακρίβεια και αυξημένη ερμηνευσιμότητα των αποτελεσμάτων της ανάλυσης. Η μέθοδος μπορεί να εφαρμοστεί στη διερεύνηση διαφορετικών 6 ερευνητικών υποθέσεων που θα συνδυάζουν κάποια από τα καταγεγραμμένα αντικαρκινικά φάρμακα και τις γενετικά χαρακτηρισμένες κυτταρικές σειρές.

Schlagwörter

pharmacogeneticsanticancer agentsdrug responsepharmacogenetic markerscomputational methodsgenetic variantsdrug response predictioncancer genomicsdrug repurposingcancer prevention and early detection

Zitieren

APA

Kardamiliotis, K. (2024). Ανάπτυξη υπολογιστικής μεθοδολογίας για την εύρεση βιοδεικτών της απόκρισης σε αντικαρκινικά φάρμακα. Aristotle University of Thessaloniki. https://doi.org/10.26262/heal.auth.ir.357316

Vancouver

Kardamiliotis K. Ανάπτυξη υπολογιστικής μεθοδολογίας για την εύρεση βιοδεικτών της απόκρισης σε αντικαρκινικά φάρμακα. Aristotle University of Thessaloniki. 2024. doi:10.26262/heal.auth.ir.357316

BibTeX
@article{Kardamiliotis2024,
  author = {Kardamiliotis, Konstantinos},
  title = {Ανάπτυξη υπολογιστικής μεθοδολογίας για την εύρεση βιοδεικτών της απόκρισης σε αντικαρκινικά φάρμακα},
  journal = {Aristotle University of Thessaloniki},
  year = {2024},
  doi = {10.26262/heal.auth.ir.357316}
}
Kostenlos starten →