Σύγκριση της ανθεκτικότητας φυτών δίκοκκου και τρίκοκκου σιταριού σε αβιοτικές καταπονήσεις
Aristotle University of Thessaloniki · 01.01.2023
DOI: 10.26262/heal.auth.ir.348652 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Aristotle University of Thessaloniki, erschienen am 01.01.2023. Verfasst von Anna Kouskouveli.
Abstract (Originalsprache)
Το σιτάρι (Triticum spp.) είναι ένα από τα σημαντικότερα καλλιεργούμενα φυτά παγκοσμίως. Το ευρύτερα καλλιεργούμενο είδος είναι το Triticum aestivum ή αλλιώς «κοινό μαλακό» σιτάρι, που αντιστοιχεί στο 95% της καλλιέργειας σιταριού. Το Triticum dicoccum είναι ένα από τα «αρχαϊκά» είδη σιταριού που καλλιεργούνται μέχρι σήμερα. Αν και από τις αρχές του 20ου αιώνα αντικαταστάθηκε σε μεγάλο βαθμό από άλλα είδη σιταριού με μεγαλύτερες αποδόσεις, τα τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί το ενδιαφέρον για το είδος αυτό, καθώς θεωρείται ότι έχει μεγαλύτερη θρεπτική αξία από το T. aestivum και ότι είναι ανθεκτικότερο σε βιοτικές και αβιοτικές καταπονήσεις. Οι αβιοτικές καταπονήσεις ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για τη μείωση της παραγωγής του καλλιεργούμενου σιταριού παγκοσμίως. Στις κύριες αβιοτικές καταπονήσεις περιλαμβάνονται η υψηλή και χαμηλή θερμοκρασία, η αυξημένη αλατότητα του εδάφους και η τοξικότητα από βαρέα μέταλλα. Οι μικροσωληνίσκοι συμμετέχουν σε θεμελιώδεις λειτουργίες των φυτικών κυττάρων, μεταξύ των οποίων είναι ο έλεγχος της κυτταρικής διαίρεσης και του σχηματισμού του κυτταρικού τοιχώματος, η μεταφορά κυστιδίων και η μορφογένεση. Οι μικροσωληνίσκοι συμβάλλουν επίσης στην εκδήλωση της ανθεκτικότητας των φυτών απέναντι σε αβιοτικές καταπονήσεις, μεταβάλλοντας τη δυναμική και την οργάνωσή τους, ως απόκριση σε εξωτερικά ερεθίσματα. Στην παρούσα εργασία έγινε σύγκριση του δίκοκκου σιταριού T. dicoccum με το κοινό τρίκοκκο σιτάρι T. aestivum, ως προς την ανθεκτικότητα που παρουσιάζουν σε υψηλές και χαμηλές θερμοκρασίες, αυξημένη αλατότητα και τοξικά μέταλλα (χαλκός και χρώμιο), για διαφορετικά χρονικά διαστήματα. Η εργασία εστίασε στην οργάνωση των μικροσωληνίσκων και των χρωμοσωμάτων κατά τον κυτταρικό κύκλο, καθώς και στον υπολογισμό του μιτωτικού δείκτη, σε κύτταρα των ακρόρριζων των δύο ειδών σε όλες τις αβιοτικές καταπονήσεις που επιβλήθηκαν. Εφαρμόσθηκε ανοσοσήμανση των μικροσωληνίσκων και φθοροσήμανση της χρωματίνης και η παρατήρηση των δειγμάτων έγινε με οπτικό μικροσκόπιο φθορισμού ή με συνεστιακό μικροσκόπιο σάρωσης ακτίνων laser (CLSM). Επιπλέον, μελετήθηκε η μακροχρόνια επίδραση του χαλκού σε φυτά που αναπτύσσονταν σε χώμα (γλάστρα). Αλλαγές παρατηρήθηκαν τόσο στην οργάνωση των μικροσωληνίσκων και τη δομή των χρωμοσωμάτων, όσο και στον μιτωτικό δείκτη των επηρεασμένων φυτών των δύο ειδών σιταριού. Σοβαρότερα προβλήματα στην οργάνωση των μικροσωληνίσκων και τη δομή των χρωμοσωμάτων προκάλεσαν η έκθεση στην υψηλή θερμοκρασία (37℃), τον πάγο (0℃) και τα βαρέα μέταλλα, ενώ η έκθεση σε χαμηλή θερμοκρασία (2 – 4℃) και η αυξημένη αλατότητα είχαν ηπιότερες συνέπειες. Μεταβολές υπήρξαν και στην ανάπτυξη των φυτών μετά από την έκθεση σε χαλκό. Σε όλες τις περιπτώσεις, η αύξηση του χρόνου καταπόνησης οδηγούσε σε αύξηση της βαρύτητας των επιπτώσεων. Αντίθετα με ό,τι γενικά πιστεύεται, σε όλες τις αβιοτικές καταπονήσεις που μελετήθηκαν, το T. aestivum εμφανίστηκε ανθεκτικότερο του T. dicoccum.
Schlagwörter
Zitieren
APA
Kouskouveli, A. (2023). Σύγκριση της ανθεκτικότητας φυτών δίκοκκου και τρίκοκκου σιταριού σε αβιοτικές καταπονήσεις. Aristotle University of Thessaloniki. https://doi.org/10.26262/heal.auth.ir.348652
Vancouver
Kouskouveli A. Σύγκριση της ανθεκτικότητας φυτών δίκοκκου και τρίκοκκου σιταριού σε αβιοτικές καταπονήσεις. Aristotle University of Thessaloniki. 2023. doi:10.26262/heal.auth.ir.348652
BibTeX
@article{Kouskouveli2023,
author = {Kouskouveli, Anna},
title = {Σύγκριση της ανθεκτικότητας φυτών δίκοκκου και τρίκοκκου σιταριού σε αβιοτικές καταπονήσεις},
journal = {Aristotle University of Thessaloniki},
year = {2023},
doi = {10.26262/heal.auth.ir.348652}
}
EUVIMED