Bilişsel Dilbilimin YÖK Ulusal Tez Merkezi’ndeki Sınırlı Lisansüstü Görünürlüğü: Betimsel ve Tematik Bir İnceleme
Sosyal ve Kültürel Araştırmalar Dergisi (SKAD) · 25.06.2026 · 12 (24) · 33-45
DOI: 10.25306/skad.1951008 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Sosyal ve Kültürel Araştırmalar Dergisi (SKAD), online erschienen am 25.06.2026. Verfasst von Seda Demir. Die Arbeit nennt 25 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışmanın amacı bilişsel dilbilimin YÖK Ulusal Tez Merkezi’ndeki doğrudan lisansüstü görünürlüğünü araştırmak ve bu alanda tamamlanmış tezlerin hangi kuramsal, tematik ve yöntemsel eğilimler etrafında şekillendiğini göstermektir. Araştırmanın amacı, Türkiye’de bilişsel dilbilim konusundaki tüm akademik üretimi temsil etmek olmamakla birlikte; “bilişsel dilbilim”, “bilişsel dil bilim” ve “cognitive linguistics” ifadeleriyle doğrudan erişilebilen yüksek lisans ve doktora tezleri üzerinden ortaya çıkan sınırlı fakat sistematik bir görünüm sunmaktır. Bu açıdan çalışma, doküman incelemesine dayalı betimsel ve tematik içerik analizi olarak ele alınmıştır. Belirlenen arama ölçütleri ile YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden ulaşılan tezler, başlık, özet ve YÖK Ulusal Tez Merkezi’nde erişilebilen bibliyografik/kayıt bilgileri; erişime açık tezlerde ise yöntem ve içerik bölümleri incelenmiş; bilişsel dilbilimle doğrudan ilişkili olduğu değerlendirilen 13 lisansüstü tez veri setine alınmıştır. Bulgular, tezlerin 2002–2025 yılları arasında farklı üniversitelerde ve anabilim dallarında sınırlı ve parçalı bir görünürlüğe sahip olduğuna işaret etmektedir. İncelenen tezlerde kavramsallaştırma, metafor, metonimi, çokanlamlılık, söylem yorumu ve bilişsel anlambilim gibi kavramların görünürlüğe sahip olmakla birlikte; tezlerin önemli bir bölümünün nitel, betimsel ve yorumlayıcı yaklaşımlarla yürütülmüş olduğu görülmüştür. Çalışma, bilişsel dilbilimin YÖK Ulusal Tez Merkezi’nde doğrudan adlandırılmış lisansüstü tezler üzerinden sınırlı ama anlamlı bir görünürlük sergilediğini göstermektedir; bu görünürlüğün gelecek çalışmalar için kuramsal ve yöntemsel gelişim potansiyeline işaret ettiği düşünülebilir.
Zitieren
APA
Demir, S. (2026). Bilişsel Dilbilimin YÖK Ulusal Tez Merkezi’ndeki Sınırlı Lisansüstü Görünürlüğü: Betimsel ve Tematik Bir İnceleme. Sosyal ve Kültürel Araştırmalar Dergisi (SKAD), 12(24), 33-45. https://doi.org/10.25306/skad.1951008
Vancouver
Demir S. Bilişsel Dilbilimin YÖK Ulusal Tez Merkezi’ndeki Sınırlı Lisansüstü Görünürlüğü: Betimsel ve Tematik Bir İnceleme. Sosyal ve Kültürel Araştırmalar Dergisi (SKAD). 2026;12(24):33-45. doi:10.25306/skad.1951008
BibTeX
@article{Demir2026,
author = {Demir, Seda},
title = {Bilişsel Dilbilimin YÖK Ulusal Tez Merkezi’ndeki Sınırlı Lisansüstü Görünürlüğü: Betimsel ve Tematik Bir İnceleme},
journal = {Sosyal ve Kültürel Araştırmalar Dergisi (SKAD)},
year = {2026},
volume = {12},
number = {24},
pages = {33--45},
doi = {10.25306/skad.1951008}
}
EUVIMED