İmparatorluktan Ulus-Devlete: Latin Amerika ve Türkiye’de Yurttaşlık Hiyerarşisi ve Makbul Vatandaş İnşası
İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi · 29.10.2026 · (29) · 1030-1054
DOI: 10.25204/iktisad.1960313 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, online erschienen am 29.10.2026. Verfasst von Bayram Koca und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 73 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Türkiye ve Latin Amerika’da yurttaşlık hiyerarşisinin tarihsel oluşumunu ve “makbul vatandaş” anlayışının devlet eliyle nasıl inşa edildiğini karşılaştırmalı bir perspektifle incelemeyi amaçlamaktadır. Kültürel, tarihsel ve coğrafi açıdan birbirinden farklı bu iki örnekte benzer dışlayıcı yurttaşlık örüntülerinin nasıl ortaya çıktığı analiz edilmektedir. Yurttaşlık, devlet tarafından tanımlanmış hukuki bir statü olarak değil, katmanlar arası süregiden bir siyasal mücadele alanı olarak ele alınmaktadır. Karşılaştırmalı tarihsel analiz yöntemine ve “en farklı sistem tasarımı” yaklaşımına dayanan araştırmada, ikincil literatürden yararlanılarak her iki coğrafyada imparatorluk ve sömürge mirasının ulus-devlet süreçlerinde nasıl yeniden üretildiği incelenmektedir. Bulgular, Osmanlı millet sistemi ile Latin Amerika’daki sömürge kast düzeninin, modern yurttaşlık söylemlerine rağmen dışlayıcı toplumsal hiyerarşileri sürdürdüğünü göstermektedir. Türkiye’de Kemalist modernleşme, Soğuk Savaş dönemi anti-komünizmi ve neoliberal dönüşüm süreçlerinin yurttaşlık haklarının eşitsiz biçimde dağıtılmasına yol açtığı; Latin Amerika’da ise popülist rejimler, askeri diktatörlükler ve neoliberal politikaların benzer şekilde katmanlı bir yurttaşlık yapısı ürettiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak iki bölgede de yurttaşlığın evrensel ve eşitlikçi bir statüden ziyade devletin kendi siyasal projesine uygun özne üretme aracı olarak işlediği görülmektedir. Literatürde büyük ölçüde ayrı vakalar olarak incelenen iki deneyimi aynı analitik çerçevede okuyan çalışma, yurttaşlığın eşitlik ve tanınma mücadeleleri bağlamında yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürerek karşılaştırmalı yurttaşlık literatürüne katkı sunmaktadır.
Zitieren
APA
Koca, B., & Özdemir, C. O. (2026). İmparatorluktan Ulus-Devlete: Latin Amerika ve Türkiye’de Yurttaşlık Hiyerarşisi ve Makbul Vatandaş İnşası. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, 1030-1054. https://doi.org/10.25204/iktisad.1960313
Vancouver
Koca B, Özdemir CO. İmparatorluktan Ulus-Devlete: Latin Amerika ve Türkiye’de Yurttaşlık Hiyerarşisi ve Makbul Vatandaş İnşası. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi. 2026:1030-1054. doi:10.25204/iktisad.1960313
BibTeX
@article{Koca2026,
author = {Koca, Bayram and Özdemir, Celal Oral},
title = {İmparatorluktan Ulus-Devlete: Latin Amerika ve Türkiye’de Yurttaşlık Hiyerarşisi ve Makbul Vatandaş İnşası},
journal = {İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi},
year = {2026},
number = {29},
pages = {1030--1054},
doi = {10.25204/iktisad.1960313}
}
EUVIMED