EUVIMEDEUVIMED entdecken
Open Access · CC BY-NC-SA 4.0

Doświadczenie światła jako argument dogmatyczny w teologii Grzegorza Palamasa

Wojciech Słomski

Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego · 31.10.2026 · 46 (1) · 133-155

DOI: 10.25167/sth.6153 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego, online erschienen am 31.10.2026. Verfasst von Wojciech Słomski. Die Arbeit nennt 52 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-NC-SA 4.0).

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Artykuł analizuje teologię Grzegorza Palamasa, koncentrując się na doświadczeniu światła jako argumencie dogmatycznym. Celem tekstu jest wykazanie, że w ujęciu palamickim doświadczenie nie pełni funkcji wtórnej wobec doktryny ani nie stanowi prywatnego zjawiska mistycznego, lecz jest normatywnym elementem teologicznego poznania, domagającym się precyzyjnej artykulacji dogmatycznej. Analiza opiera się przede wszystkim na Triadach (I–II), pismach polemicznych oraz nauce o przebóstwieniu (θέωσις). Artykuł ukazuje, że doświadczenie niezrodzonego światła prowadzi Palamasa do sformułowania rozróżnienia między istotą a energiami Boga jako konieczności dogmatycznej, a nie spekulatywnej hipotezy metafizycznej. W perspektywie polemicznej zestawiono palamicką koncepcję poznania uczestniczącego z epistemologią dyskursywną Barlaama z Kalabrii oraz koncyliacyjną, lecz pojęciowo niestabilną propozycją Grzegorza Akindynosa. W dalszej części wykazano, że doktryna przebóstwienia jako realnego uczestnictwa w energiach Bożych stanowi soteriologiczne domknięcie całej konstrukcji teologicznej Palamasa. Ekskurs porównawczy z teologią Tomasza z Akwinu, oparty na wybranych badaniach współczesnych, pozwala ukazać różnicę między dwoma modelami partycypacji: poprzez łaskę stworzoną oraz poprzez energie niezrodzone. W zakończeniu podkreślono aktualność palamickiej syntezy dla współczesnej refleksji dogmatycznej nad relacją doświadczenia, doktryny i poznania Boga.

Zitieren

APA

Słomski, W. (2026). Doświadczenie światła jako argument dogmatyczny w teologii Grzegorza Palamasa. Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego, 46(1), 133-155. https://doi.org/10.25167/sth.6153

Vancouver

Słomski W. Doświadczenie światła jako argument dogmatyczny w teologii Grzegorza Palamasa. Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego. 2026;46(1):133-155. doi:10.25167/sth.6153

BibTeX
@article{Somski2026,
  author = {Słomski, Wojciech},
  title = {Doświadczenie światła jako argument dogmatyczny w teologii Grzegorza Palamasa},
  journal = {Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego},
  year = {2026},
  volume = {46},
  number = {1},
  pages = {133--155},
  doi = {10.25167/sth.6153}
}
Kostenlos starten →