Tarımsal Faaliyetlerin TMS 41 ve TDHP Çerçevesinde Muhasebesi: Kenevir Üretim Maliyetleri Üzerine Bir Uygulama
Muhasebe ve Finansman Dergisi · 08.04.2026 · (110) · 23-56
DOI: 10.25095/mufad.1835251 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Muhasebe ve Finansman Dergisi, online erschienen am 08.04.2026. Verfasst von Bahri Ozan Yaman. Die Arbeit nennt 27 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışmanın temel amacı, kenevir üretim faaliyetlerinde ortaya çıkan maliyet unsurlarının Türkiye Muhasebe Standardı 41 (TMS 41) kapsamında Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurulu (KGK) tarafından yayımlanan Standart Hesap Planı ile vergi mevzuatına dayalı Tekdüzen Hesap Planı (TDHP) çerçevesinde nasıl muhasebeleştirildiğini karşılaştırmalı olarak incelemek ve iki yaklaşım arasındaki muhasebe kayıt farklılıklarını ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda çalışma, Amasya ili Gümüşhacıköy ilçesinde faaliyet gösteren üreticilerden elde edilen gerçek maliyet verilerine dayalı örnek olay yöntemi ile yürütülmüştür. Analiz sonuçları, TMS 41’in canlı varlıkların ve tarımsal ürünlerin ölçümünde gerçeğe uygun değer yaklaşımını esas alması nedeniyle, TDHP’nin tarihî maliyet temelli yapısından önemli ölçüde ayrıldığını göstermektedir. TMS 41’e göre hasat anında belirlenen gerçeğe uygun değer farkları "Tarımsal Faaliyetlerde Değerleme Artışları" hesabında gelir olarak raporlanırken, TDHP’de bu tür değerleme farkları muhasebe kayıtlarına yansıtılmamaktadır. Ayrıca TMS 41’de üretim sürecindeki maliyetler "170 Tarla Bitkileri" hesabında izlenirken, TDHP’de aynı süreç "151 Yarı Mamuller – Üretim" hesabı üzerinden takip edilmekte; bu durum hesap planı düzeyinde de yapısal bir farklılık ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, iki muhasebe sisteminin hem maliyetin ölçümü hem de finansal tablo sunumu bakımından farklı sonuçlara yol açtığını; TMS 41’in işletmenin faaliyet performansını değer esaslı, TDHP’nin ise vergi odaklı bir yaklaşımla sunduğunu göstermektedir. Bu yönüyle çalışma, tarımsal faaliyetlerin muhasebeleştirilmesine ilişkin literatüre katkı yapmakta ve uygulayıcılar için her iki yöntemin pratik etkilerini somut biçimde ortaya koymaktadır.
Zitieren
APA
Yaman, B. O. (2026). Tarımsal Faaliyetlerin TMS 41 ve TDHP Çerçevesinde Muhasebesi: Kenevir Üretim Maliyetleri Üzerine Bir Uygulama. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 23-56. https://doi.org/10.25095/mufad.1835251
Vancouver
Yaman BO. Tarımsal Faaliyetlerin TMS 41 ve TDHP Çerçevesinde Muhasebesi: Kenevir Üretim Maliyetleri Üzerine Bir Uygulama. Muhasebe ve Finansman Dergisi. 2026:23-56. doi:10.25095/mufad.1835251
BibTeX
@article{Yaman2026,
author = {Yaman, Bahri Ozan},
title = {Tarımsal Faaliyetlerin TMS 41 ve TDHP Çerçevesinde Muhasebesi: Kenevir Üretim Maliyetleri Üzerine Bir Uygulama},
journal = {Muhasebe ve Finansman Dergisi},
year = {2026},
number = {110},
pages = {23--56},
doi = {10.25095/mufad.1835251}
}
EUVIMED