Şaban Teoman Duralı’nın Felsefesinde Türk Kimliği: Süreklilik ve Kırılma
DEDE KORKUT Uluslararasi Turk Dili ve Edebiyati Arastirmalari Dergisi · 30.04.2026 · 19-32
DOI: 10.25068/dedekorkut.479 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift DEDE KORKUT Uluslararasi Turk Dili ve Edebiyati Arastirmalari Dergisi, online erschienen am 30.04.2026. Verfasst von Orhan YAVUZ und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 30 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışmada, Şaban Teoman Duralı’nın Türk tarihine dair görüşleri temel alınarak Türk tarihinin, kültürünün ve medeniyet anlayışının bütüncül bir değerlendirmesi yapılmıştır. Türk tarihsel tecrübesi; İslam öncesi dönem, İslam sonrası Osmanlı dönemi ve Cumhuriyet dönemi olmak üzere üç ana evre üzerinden ele alınmıştır. Bir milletin kimliği, ancak kültürel ve tarihsel geçmişinin doğru kavranmasıyla anlaşılabilir. Türk kimliğini belirleyen başlıca unsurların devlet kurma yeteneği, sosyal hayat, savaşçılık, dil ve inanç olduğu görülmektedir. İslam öncesi Türk kültüründe devlet, merkezî bir konuma sahiptir ve bu anlayış adalet (töre) ile kut kavramları etrafında şekillenmiştir. Millet anlayışı kan bağına değil, silah arkadaşlığına dayanmaktadır. Konar-göçer yaşam tarzı ve asker-millet karakteri, Türklere özgü seyyar devlet modelinin ortaya çıkmasına neden olan en önemli etkenlerdir. Bu yapı içerisinde kadın, sosyal hayatın her alanında etkin rol üstlenmiştir. Duralı’ya göre Türklerin İslamiyet’i kabulüyle birlikte savaşçılık vasfı cihat, Kızılelma ve devlet ebed müddet gibi ideallerle ülküsel bir zemin kazanmıştır. Bu idealler doğrultusunda kurulan imparatorlukların zirvesini ise Osmanlı Devleti oluşturmuştur. Osmanlı’da temel aidiyet unsuru din olmuş ve devlet, İslam medeniyetinin taşıyıcı rolünü üstlenmiştir. Duralı, Cumhuriyet Dönemi reformlarının tarihsel ve kültürel süreklilikte ciddi kırılmalara yol açtığını savunur. Alfabe ve dil devrimi, laiklik anlayışı, ulus-devlet modeli ve sermayeci sistem; Türk kültürü ile İslam medeniyeti arasındaki bağı zayıflatmıştır. Bu kopuş, Türk düşünce hayatında bir kimlik bunalımına yol açmış; Duralı’ya göre bu durum ancak devlet öncülüğünde dayanışmacı ve toplumcu bir nizamın kurulması ile aşılabilecek bir durumdur.
Zitieren
APA
YAVUZ, O., & BAKIŞ, R. (2026). Şaban Teoman Duralı’nın Felsefesinde Türk Kimliği: Süreklilik ve Kırılma. DEDE KORKUT Uluslararasi Turk Dili ve Edebiyati Arastirmalari Dergisi, 19-32. https://doi.org/10.25068/dedekorkut.479
Vancouver
YAVUZ O, BAKIŞ R. Şaban Teoman Duralı’nın Felsefesinde Türk Kimliği: Süreklilik ve Kırılma. DEDE KORKUT Uluslararasi Turk Dili ve Edebiyati Arastirmalari Dergisi. 2026:19-32. doi:10.25068/dedekorkut.479
BibTeX
@article{YAVUZ2026,
author = {YAVUZ, Orhan and BAKIŞ, Rıza},
title = {Şaban Teoman Duralı’nın Felsefesinde Türk Kimliği: Süreklilik ve Kırılma},
journal = {DEDE KORKUT Uluslararasi Turk Dili ve Edebiyati Arastirmalari Dergisi},
year = {2026},
pages = {19--32},
doi = {10.25068/dedekorkut.479}
}
EUVIMED