EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Neoliberal Sağlık Krizinin Gölgesinde Küresel Hekim Göçü Zinciri

Çağla Ünlütürk

Mülkiye Dergisi · 17.03.2026 · 50 (1) · 1-29

DOI: 10.25064/mulkiye.1809607 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Mülkiye Dergisi, online erschienen am 17.03.2026. Verfasst von Çağla Ünlütürk. Die Arbeit wurde bisher 1-mal zitiert (Crossref) und nennt 62 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

ÖzBu makale, neoliberal sağlık politikalarının küresel hekim göçü üzerindeki etkilerini ekonomi-politik bir perspektifle incelemektedir. Çalışmayı diğer hekim göçü çalışmalarından ayıran temel iddia, hekim göçüne dair bireysel ve sosyal saiklerin kökenlerinin neoliberal sağlık politikalarında yattığıdır. Pek çok ülkenin neoliberal sağlık sistemlerini ayakta tutabilmek için göçmen hekim emeğine başvurduğu ve hekim göçü alan ülkelerin pek çok durumda aynı zamanda göç veren ülkeler olduğu ‘küresel hekim göçü zinciri’ kavramı geliştirilerek ortaya konmaya çalışılmıştır. Çalışma, ele aldığı örnekler aracılığıyla hekim göçünün yalnızca bireysel tercihlere dayanmadığını; sağlık sistemlerinin piyasalaşması, kamu yatırımlarının azalması, performans temelli ücretlendirme, esnek istihdam biçimleri ve hekim emeğinin proleterleşmesi gibi çok sayıda yansıması olan neoliberal sağlık reformlarının hekim göçüyle sıkı bir ilişkisi olduğunu göstermektedir. Türkiye, Almanya ve Norveç örnekleri üzerinden yapılan karşılaştırmalı analiz, neoliberal reformların hekimlerin mesleki özerkliklerini zayıflattığını, düşük ücretli ve güvencesiz çalışma biçimlerini yaygınlaştırdığını göstermektedir. Bu süreçte göçmen hekimler, küresel ücret arbitrajı ve bakım ekstraktivizmi mekanizmaları yoluyla görece yüksek gelirli ülkelerin sağlık sistemlerinde istihdam edilmekte; böylece bir ‘küresel hekim göçü zinciri’ oluşmaktadır. Kaynak ülkeler, nitelikli emek gücü kaybı nedeniyle sağlık sistemlerinde kronik krizlerle karşı karşıya kalırken, hedef ülkeler eğitim maliyetine katlanmadan bu açığı göçmen hekim emeğiyle kapatmaktadır.Türkiye, Almanya ve Norveç örnekleri üzerinden yapılan karşılaştırmalı analiz, neoliberal reformların hekimlerin mesleki özerkliklerini zayıflattığını, iş yükünü artırdığını, güvencesiz ve düşük ücretli istihdam biçimlerini yaygınlaştırdığını göstermektedir. Türkiye örneğinde, Sağlıkta Dönüşüm Programı, şehir hastaneleri ve kamusal sağlık hizmetlerinin piyasalaşmasıyla birlikte hekim emeği giderek daha fazla metalaşmış ve profesyonel özerklik zedelenmiştir. Söz konusu koşullar hekim göçünü tetiklemiş ve Almanya bu göçün en çok yöneldiği ülke olmuştur. Almanya’da ise benzer şekilde kamu hastanelerinin özelleştirilmesi ve artan iş yükü, göçmen hekim istihdamını kalıcı bir stratejiye dönüştürmüştür. Alman hekimler de Norveç gibi ücretlerin ve çalışma koşullarının görece daha iyi olduğui ülkelere göç etmeye başlamışlardır. Göçmen hekim istihdamı, Norveç’teki kronik hekim açığıyla mücadelenin başat yolu haline gelmiştir.

Zitieren

APA

Ünlütürk, Ç. (2026). Neoliberal Sağlık Krizinin Gölgesinde Küresel Hekim Göçü Zinciri. Mülkiye Dergisi, 50(1), 1-29. https://doi.org/10.25064/mulkiye.1809607

Vancouver

Ünlütürk Ç. Neoliberal Sağlık Krizinin Gölgesinde Küresel Hekim Göçü Zinciri. Mülkiye Dergisi. 2026;50(1):1-29. doi:10.25064/mulkiye.1809607

BibTeX
@article{nltrk2026,
  author = {Ünlütürk, Çağla},
  title = {Neoliberal Sağlık Krizinin Gölgesinde Küresel Hekim Göçü Zinciri},
  journal = {Mülkiye Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {50},
  number = {1},
  pages = {1--29},
  doi = {10.25064/mulkiye.1809607}
}
Kostenlos starten →