EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Demokrasi Teorisi ve Ortadoğu: Liberal Teori Çerçevesinde Eleştirel Bir Arap Baharı Okuması

Ahmet Emin Dağ

Mülkiye Dergisi · 16.06.2026 · 50 (2) · 602-634

DOI: 10.25064/mulkiye.1777239 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Mülkiye Dergisi, online erschienen am 16.06.2026. Verfasst von Ahmet Emin Dağ. Die Arbeit nennt 128 Literaturangaben. Gefördert von: Destekleyen her hangi bir kurum yoktur..

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu çalışma, 2010 sonrası Arap Baharı sürecinde ortaya çıkan demokratikleşme girişimlerinin neden sürdürülebilir liberal demokrasilere dönüşemediğini, liberal uluslararası ilişkiler teorisinin temel varsayımları doğrultusunda eleştirel biçimde irdelemektedir. Arap Baharı, başlangıçta halk egemenliği, özgürlük ve adalet taleplerini önceleyen büyük ölçekli toplumsal hareketleri doğurmuş; bu da liberal demokrasinin Ortadoğu’da yayılabileceği yönünde bir dönüm noktası olarak değerlendirilmişti. Ancak sürecin devamında yaşanan karşıdevrimler, otoriter restorasyonlar, devlet çöküşleri ve iç savaşlar, bu iyimser beklentilerin gerçekleşmediğini ortaya koymuştur. Bu çalışmada; demokratik kurumların zayıflığı, hukukun üstünlüğü ilkesinin yeterince kurumsallaşmaması, özgür ve kapsayıcı bir sivil toplumun inşa edilememesi gibi içsel yapısal sorunlar analiz edilmiştir. Ayrıca, Batılı aktörlerin sunduğu liberal normatif desteğin sınırlılığı ve çelişkili niteliği, dışsal faktörler bağlamında sorgulanmıştır. Tunus, Mısır ve Suriye örnekleri üzerinden gerçekleştirilen karşılaştırmalı vaka analizleri, bu içsel ve dışsal etkenlerin demokratik geçiş süreçlerini nasıl biçimlendirdiğini ampirik düzeyde ortaya koymaktadır. Arap Baharı sürecinde üretilmiş olan sloganlar hem rejim karşıtı bir iradeyi hem de kolektif bir siyasal özne yaratma çabasını temsil ederken bu tür söylemlerin kurumsal karşılık bulamaması, demokratikleşmenin yalnızca niyet ve motivasyonla değil, güçlü yapısal temellerle inşa edilmesi gerektiğini ortaya koymuştur. Çalışmada ortaya konan bir diğer temel bulgu, liberal teorinin evrenselci varsayımlarının, Ortadoğu’nun post-kolonyal, mezhepsel ve otoriter yapıları karşısındaki açıklayıcılığının sınırlarıdır. Demokratikleşme yalnızca evrensel normların ithaliyle değil; tarihsel olarak şekillenmiş siyasal kültür, devlet-toplum ilişkileri ve yerel kurumların kapasitesiyle mümkün olabilmektedir. Bunun yanı sıra; ekonomik kırılganlıklar ve yapısal sorunlar, gıda fiyatlarındaki artış ve uluslararası müdahalelerin yol açtığı güvenlik krizleri de demokratikleşme süreçlerinin başarısızlığında önemli rol oynamıştır. Bu bulgular, demokratik kurumların varlığının tek başına istikrarı garanti etmediğini; aksine, bu kurumların sosyoekonomik dayanıklılık ve uluslararası çevreyle olan ilişkilerle birlikte değerlendirildiğinde anlam kazandığını ima etmektedir.

Förderung

  • Destekleyen her hangi bir kurum yoktur.

Zitieren

APA

Dağ, A. E. (2026). Demokrasi Teorisi ve Ortadoğu: Liberal Teori Çerçevesinde Eleştirel Bir Arap Baharı Okuması. Mülkiye Dergisi, 50(2), 602-634. https://doi.org/10.25064/mulkiye.1777239

Vancouver

Dağ AE. Demokrasi Teorisi ve Ortadoğu: Liberal Teori Çerçevesinde Eleştirel Bir Arap Baharı Okuması. Mülkiye Dergisi. 2026;50(2):602-634. doi:10.25064/mulkiye.1777239

BibTeX
@article{Da2026,
  author = {Dağ, Ahmet Emin},
  title = {Demokrasi Teorisi ve Ortadoğu: Liberal Teori Çerçevesinde Eleştirel Bir Arap Baharı Okuması},
  journal = {Mülkiye Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {50},
  number = {2},
  pages = {602--634},
  doi = {10.25064/mulkiye.1777239}
}
Kostenlos starten →