EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

1930’lu Yıllardaki Rasyonelleşme Çalışmalarının Memur ve Memur Örgütlerine Etkileri

Selime Yıldırım

Mülkiye Dergisi · 17.12.2025 · 49 (4) · 788-817

DOI: 10.25064/mulkiye.1458719 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Mülkiye Dergisi, online erschienen am 17.12.2025. Verfasst von Selime Yıldırım. Die Arbeit nennt 65 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu makale, 1930’lu yıllardaki gelişmeler çerçevesinde kamu yönetimindeki rasyonelleştirme çalışmalarının memurlar ve memur örgütleri üzerindeki belirleyici etkisini ortaya koymayı hedeflemektedir. Söz konusu rasyonelleştirme çalışmaları, Osmanlı Devleti’nden Türkiye Cumhuriyeti’ne uzanan bir süreci anlatmaktadır. Memur örgütlenmelerinden kasıt, sandık, sendika, kooperatif benzeri örgütlerdir. Memur ise devletten maaş alan ve kamu hizmetini süreklilik içinde sunan kişileri anlatmaktadır.Bu çalışmada, 1930’lu yıllara odaklanılmasının nedenleri bulunmaktadır. 1930’lu yıllar, söz konusu uygulamaların dünyanın pek çok yerinde görünür örneklerinin yer aldığı bir dönemdir. 1929 Krizi’nin getirdiği ekonomik koşullar rasyonalizmin benimsenmesine yol açmıştır. Planlama ve benzeri araçlarla da bu politikalar sağlamlaştırılmaya çalışılmıştır. Dönemin kamu yönetimi örgütlenmesi, bu gelişimin önemli bir parçasıdır. Bu çalışma kapsamında söz konusu iddia, ikincil kaynaklar yanında Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri’nden elde edilen birincil kaynaklarla da desteklenmiştir.Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunda da rasyonelleştirme çalışmaları önemli bir yer tutmaktadır. Genç Cumhuriyet sadece yönetsel süreçlerde değil, yaşamın her alanında rasyonalizme bağlıdır. 1800’li yılların sonu 1900’lü yılların başı itibarıyla bilimsel yönetim düşüncesi ise bu eğilimi güçlendirmiştir. 1920’li yıllarda, bu düşüncenin fikri temeli oluşturulmuştur. Memurlar açısından ise 1926 yılında yayımlanan 788 sayılı Memurin Kanunu, bu politikaların göstergesidir. Bu dönemde hem kamu personel sistemi örgütlenmekte hem de rasyonelleştirme çalışmaları devam etmektedir.Memurlar, kamu yönetimindeki dönüşümden en fazla etkilenen grup olmuştur. Tanzimat Dönemi’nden itibaren dönüşen memur ve memurluk mesleği kendi çıkarlarını savunma ve geleceğini güvence altına almaya dönük arayışlar içindedir. Bu yönüyle, memurların sadece uzun vadeli değil; aynı zamanda, gündelik sorunlar nedeniyle de bir araya geldikleri görülmektedir. Rasyonelleştirme çalışmaları ise 1930’lu yıllarla son bulmamış; 1940’lı ve 1950’li yıllarda daha da kuvvetlenmiştir.

Zitieren

APA

Yıldırım, S. (2025). 1930’lu Yıllardaki Rasyonelleşme Çalışmalarının Memur ve Memur Örgütlerine Etkileri. Mülkiye Dergisi, 49(4), 788-817. https://doi.org/10.25064/mulkiye.1458719

Vancouver

Yıldırım S. 1930’lu Yıllardaki Rasyonelleşme Çalışmalarının Memur ve Memur Örgütlerine Etkileri. Mülkiye Dergisi. 2025;49(4):788-817. doi:10.25064/mulkiye.1458719

BibTeX
@article{Yldrm2025,
  author = {Yıldırım, Selime},
  title = {1930’lu Yıllardaki Rasyonelleşme Çalışmalarının Memur ve Memur Örgütlerine Etkileri},
  journal = {Mülkiye Dergisi},
  year = {2025},
  volume = {49},
  number = {4},
  pages = {788--817},
  doi = {10.25064/mulkiye.1458719}
}
Kostenlos starten →