Magiczne rekwizyty. Sposoby muzycznego przedstawienia przedmiotów w Pierścieniu Nibelunga Richarda Wagnera
Polski Rocznik Muzykologiczny · 01.12.2025 · 23 (1) · 125-143
DOI: 10.2478/prm-2025-0003 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Polski Rocznik Muzykologiczny, online erschienen am 08.05.2026. Verfasst von Ryszard Daniel Golianek. Die Arbeit nennt 28 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-SA 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Streszczenie Działania kompozytorskie Richarda Wagnera wyróżniało dążenie do zrozumiałości i sugestywności w przedstawianiu rzeczywistości pozamuzycznej, co znalazło wyraz w rozwijanej przez kompozytora idei muzycznych motywów przewodnich. Najwyraziściej i najbardziej konsekwentnie ta idea została zrealizowana w cyklu dramatów Pierścień Nibelunga (1853–1874), stając się metodą twórczą odpowiednią do realizacji syntetycznych założeń idei Gesamtkunstwerku. Skomplikowa- ną sieć muzycznych motywów przewodnich, jaką badacze próbują rekonstruować w tym dziele, można zasadniczo uporządkować na dwa sposoby. Kryterium pierwszego podziału stanowi struktura motywów, drugiego zaś — ich semantyka. W tej drugiej typologii, która została wykorzystana w niniejszym artykule, podstawę podziału stanowią typy znaczeń generowanych za pomocą muzycznych motywów przewodnich. Przedmiotem artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie o relację, jaka powstaje pomiędzy określonym motywem muzycznym a jego znaczeniem pozamuzycznym. Szczególnie ważne wydają się zwłaszcza dwie kwestie szczegółowe odnoszące się do metody twórczej Wagnera: (1) czy kompozytor konstruował kształt muzyczny motywów w sposób arbitralny i oryginalny, czy też może kierował się zasadami podobieństwa/analogii, oraz (2) czy nadając danym motywom przewodnim określoną formę dźwiękową, odnosił się do tradycyjnych kodów znaczeniowych muzyki (retoryka muzyczna, malarstwo dźwiękowe, charaktery i symbole muzyczne), czy też tworzył te muzyczne znaki jako indywidualne jakości, niepowiązane z tymi tradycjami. W poszukiwaniu odpowiedzi na te pytania w artykule podjęto analizę jednego typu motywów przewodnich, służących odwzorowaniu przedmiotów, czyli istotnych dla akcji rekwizytów, mających określony kształt, wygląd i przeznaczenie.
Zitieren
APA
Golianek, R. D. (2025). Magiczne rekwizyty. Sposoby muzycznego przedstawienia przedmiotów w Pierścieniu Nibelunga Richarda Wagnera. Polski Rocznik Muzykologiczny, 23(1), 125-143. https://doi.org/10.2478/prm-2025-0003
Vancouver
Golianek RD. Magiczne rekwizyty. Sposoby muzycznego przedstawienia przedmiotów w Pierścieniu Nibelunga Richarda Wagnera. Polski Rocznik Muzykologiczny. 2025;23(1):125-143. doi:10.2478/prm-2025-0003
BibTeX
@article{Golianek2025,
author = {Golianek, Ryszard Daniel},
title = {Magiczne rekwizyty. Sposoby muzycznego przedstawienia przedmiotów w Pierścieniu Nibelunga Richarda Wagnera},
journal = {Polski Rocznik Muzykologiczny},
year = {2025},
volume = {23},
number = {1},
pages = {125--143},
doi = {10.2478/prm-2025-0003}
}
EUVIMED