Gaza – Kijów – Warszawa: wspólna sprawa? O empatycznej i zaangażowanej praktyce socjologicznej
Studia Socjologiczne · 16.12.2025 · 5-21
DOI: 10.24425/sts.2026.158652 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Studia Socjologiczne, online erschienen am 16.12.2025. Verfasst von Dominika Blachnicka-Ciacek.
Abstract (Originalsprache)
Esej traktuje o problemie zaangażowanej i empatycznej praktyki socjologicznej w obliczu współczesnych kryzysów, koncentrując się na izraelskiej wojnie w Strefie Gazy oraz rosyjskiej inwazji na Ukrainę. Kluczową figurą podjętej w tekście refleksji socjologicznej jest niejednoznaczna rola obserwatora i podmiotu uwikłanego Rothberga (2019), wprowadzona do eseju poprzez historyczne odniesienia do świadków Zagłady europejskich Żydów. Następnie analizie poddane zostają reakcje Zachodu na izraelską inwazję w Strefie Gazy, ze wskazaniem na bezwarunkowe militarne i dyplomatyczne wsparcie dla działań Izraela oraz milczenie wobec coraz bardziej jaskrawych przykładów zbrodni wojennych. Obraz krajów zachodnich jako podmiotów umożliwiających izraelską przemoc zostaje zestawiony z początkowym, silnym wsparciem okazanym Ukrainie po rosyjskiej napaści, zarówno w sferze politycznej, jak i obywatelskiej. W dalszej części analizy w odniesieniu do spadku gotowości do wspierania Ukrainy oraz wzrostu nastrojów antyukraińskich w Polsce rozważane są mechanizmy zaniku solidarności z ofiarami wojny. Analiza odwołuje się do efektu zobojętnienia, który może wywoływać konsumpcja obrazów cierpienia (Sontag, 2003), a także do mechanizmu zaprzeczenia Alenki Zupančič (2024), pozwalającego na zawieszenie reakcji obserwatora. W konkluzji esej wskazuje, że w warunkach rozpadu powojennego porządku wartości socjologia powinna przyjąć postawę zaangażowaną, koncentrując się na rozumieniu warunków kształtowania się społecznej empatii oraz na kwestionowaniu neutralności, która może stać się formą przyzwolenia na przemoc.
Zitieren
APA
Blachnicka-Ciacek, D. (2025). Gaza – Kijów – Warszawa: wspólna sprawa? O empatycznej i zaangażowanej praktyce socjologicznej. Studia Socjologiczne, 5-21. https://doi.org/10.24425/sts.2026.158652
Vancouver
Blachnicka-Ciacek D. Gaza – Kijów – Warszawa: wspólna sprawa? O empatycznej i zaangażowanej praktyce socjologicznej. Studia Socjologiczne. 2025:5-21. doi:10.24425/sts.2026.158652
BibTeX
@article{BlachnickaCiacek2025,
author = {Blachnicka-Ciacek, Dominika},
title = {Gaza – Kijów – Warszawa: wspólna sprawa? O empatycznej i zaangażowanej praktyce socjologicznej},
journal = {Studia Socjologiczne},
year = {2025},
pages = {5--21},
doi = {10.24425/sts.2026.158652}
}
EUVIMED