EUVIMEDEUVIMED entdecken
Open Access · CC BY 4.0

Batı Anadolu Çepnilerinde Dar Kurbanı: Köse Süleyman Ocağı Örneği

Ahu Zeynep Duman

ALEVİLİK–BEKTAŞİLİK ARAŞTIRMALARI DERGİSİ · 30.06.2026 · (33) · 123-218

DOI: 10.24082/2026.abked.550 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift ALEVİLİK–BEKTAŞİLİK ARAŞTIRMALARI DERGİSİ, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Ahu Zeynep Duman. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Oğuz boylarından biri olan Çepniler, Anadolu’nun Türkleşme sürecinde önemli rol oynayan topluluklardan biridir. Oğuzlarla birlikte Anadolu’ya gelen Çepniler, günümüzde yoğun olarak Karadeniz ve Batı Anadolu Bölgeleri’nde yaşamaktadır. Çepniler, diğer Alevi toplulukları gibi ocak merkezli bir yapılanma göstermekte olup bu ocak sistemine bağlı inançsal ve toplumsal örgütlenme yapısına sahiptir. Bu yapılanma inanç önderleri olan dedelik kurumu etrafında şekillenmekte olup inançsal ve toplumsal sürekliliğin kuşaktan kuşağa aktarılmasını sağlamaktadır. Batı Anadolu Bölgesi’nde meskûn olan Çepnilerin büyük bir kısmı Köse Süleyman Ocağı diğer bir kısmı da İmam Musa-yı Kâzım Ocağı’na bağlıdır. Çalışma alanı olarak belirlenen Köse Süleyman Ocağı’nda yola giriş ikrar verme ile gerçekleşmektedir. Musahip Kurbanı Cemi ile bu ikrar tasdik edilmekte ve musahip olan bireyler musahip kardeşleriyle birlikte yola devam etmektedir. Görgü-Sorgu Cemi ile talipler, yıl içerisinde yaptıklarından yola uygun davranıp davranmadıkları konusunda delil huzurunda Dede ve topluluğun önünde hesap vermekte ve topluluktan rızalık almaktadır. Dar Cemi’nde ise vefat eden musahipli bireyin yakınları toplulukla rızalaştırılıp helalleştirilir. Bu çalışmada Köse Süleyman Ocağı’nda Dar Kurbanı Cemi öncesi kurban tığlama hizmetleri ile başlayan ve dardan indirme hizmetine kadar cemin nasıl yürütüldüğü, hizmet sahipleri ve cem içerisinde hizmet sahiplerinin icra ettikleri ritüeller, bu ritüeller sırasında icra edilen gülbank, düvaz, tevhit gibi kutsal olduğuna inanılan metinler bir bütünlük içerisinde ele alınmıştır. Sonuç olarak; Dar Kurbanı Cemi, vefat eden bireyin ardından yapılan anma olmayıp geride kalan toplumun diğer bireylerinin rızalıkla bir araya geldiği, vefat eden kişinin hak ilişkisinin topluluk huzurunda kapatıldığı ve ocak merkezli ritüel hafızanın yeniden kurulduğu bir erkândır. Çalışma kapsamında Balıkesir ili Merkez ilçesi Kabakdere köyü cem ritüellerine katılımcı gözlemci olarak iştirak edilmiştir ve cem sırasında icra edilen ritüeller kamera ve ses kayıt cihazları ile kayıt altına alınmıştır. Ayrıca inanç önderleri, hizmet sahipleri ve taliplerle mülakatlar yapılmıştır. Çalışma sahasından elde edilen veriler, tasnif edilmiş, yorum ve analizlerle değerlendirilmiştir.

Zitieren

APA

Duman, A. Z. (2026). Batı Anadolu Çepnilerinde Dar Kurbanı: Köse Süleyman Ocağı Örneği. ALEVİLİK–BEKTAŞİLİK ARAŞTIRMALARI DERGİSİ, 123-218. https://doi.org/10.24082/2026.abked.550

Vancouver

Duman AZ. Batı Anadolu Çepnilerinde Dar Kurbanı: Köse Süleyman Ocağı Örneği. ALEVİLİK–BEKTAŞİLİK ARAŞTIRMALARI DERGİSİ. 2026:123-218. doi:10.24082/2026.abked.550

BibTeX
@article{Duman2026,
  author = {Duman, Ahu Zeynep},
  title = {Batı Anadolu Çepnilerinde Dar Kurbanı: Köse Süleyman Ocağı Örneği},
  journal = {ALEVİLİK–BEKTAŞİLİK ARAŞTIRMALARI DERGİSİ},
  year = {2026},
  number = {33},
  pages = {123--218},
  doi = {10.24082/2026.abked.550}
}
Kostenlos starten →