İtaatkârlıktan Eyleyiciliğe: Türkiye'de Kriz Çevirmenliğinin Sosyolojik Çözümlemesi
Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi · 07.07.2026 · (56) · 65-96
DOI: 10.24058/tkidergi.1920398 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, online erschienen am 07.07.2026. Verfasst von Rana Kahraman Duru. Die Arbeit nennt 43 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Türkiye'de afet ve göç/iltica bağlamında icra edilen toplum çevirmenliği pratiklerini sosyolojik bir perspektiften çözümlemektedir. Çeviribilim disiplinindeki sosyolojik dönemeçten hareketle, Pierre Bourdieu'nün habitus, alan, sermaye ve sembolik şiddet kavramları çalışmanın birincil analitik eksenini oluşturmaktadır. Bu yapısal çerçevede, Margaret Archer'ın düşünümsellik kuramı, Luc Boltanski'nin gerekçelendirme sosyolojisi, Zygmunt Bauman'ın akışkan modernite yaklaşımı, çevirmen eyleyiciliğinin (agency) sınırları tartışılmaktadır. Çalışma yeni bir saha araştırması yürütmek yerine, iltica ofisleri, hastaneler, mahkemeler, göç ve afet sahalarında daha önce elde edilmiş ampirik saha bulgularını, akademik yayınları ve güncel göç istatistiklerini kuramsal bir sentezle ele almaktadır. Örnek vaka olarak, 1999 depremi sonrası sivil toplum çatısı altında kurulan Afette Rehber Çevirmenlik (ARÇ) inisiyatifinin tarihsel gelişimi ve 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerindeki hayati operasyonel pratiği incelenmektedir. Bulgular, toplum çevirmeninin devletin güvenlikçi yapısı ile göçmenin çaresizliği arasında salt itaatkâr bir ses aktarıcısı olmadığını; aksine içsel diyalog ve durumsal gerekçelendirme pratikleriyle yapısal kısıtları aktif biçimde müzakere eden bir sosyal özne olduğunu göstermektedir. Nitekim çalışma, çok dilli ve çok kültürlü bir toplumsal yapıya sahip Türkiye'de kriz çevirmenliğinin Türk kültürü ve toplumunun krizlere karşı direncine doğrudan katkı sunan, ihmal edilemez bir kamusal kapasite olduğunu ortaya koymaktadır. Bununla bağlantılı olarak, Türkiye'de toplum çevirmenliğinin akademik, kurumsal ve sivil düzeyde afet direncini artıracak stratejik bir unsur olarak yeniden konumlandırılması gerektiği savunulmaktadır.
Zitieren
APA
Duru, R. K. (2026). İtaatkârlıktan Eyleyiciliğe: Türkiye'de Kriz Çevirmenliğinin Sosyolojik Çözümlemesi. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, 65-96. https://doi.org/10.24058/tkidergi.1920398
Vancouver
Duru RK. İtaatkârlıktan Eyleyiciliğe: Türkiye'de Kriz Çevirmenliğinin Sosyolojik Çözümlemesi. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi. 2026:65-96. doi:10.24058/tkidergi.1920398
BibTeX
@article{Duru2026,
author = {Duru, Rana Kahraman},
title = {İtaatkârlıktan Eyleyiciliğe: Türkiye'de Kriz Çevirmenliğinin Sosyolojik Çözümlemesi},
journal = {Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi},
year = {2026},
number = {56},
pages = {65--96},
doi = {10.24058/tkidergi.1920398}
}
EUVIMED