EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Urfalı Udmî ve Divançe’si

Suat Donuk

Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi · 30.06.2026 · (55) · 221-278

DOI: 10.24058/tkidergi.1909909 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Suat Donuk. Die Arbeit nennt 33 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Klasik Türk edebiyatı son evresini yaşadığı 19. yüzyılda bile kayda değer şairler çıkartmayı başarmıştır. Bu yüzyılda Enderunlu Vâsıf ve Keçecizâde İzzet Molla gibi divan sahibi kalburüstü şairler yetiştiği gibi Leskofçalı Gâlib, Osman Şems, Leyla Hanım vb. başarılı sanatçılar da ortaya çıkmıştır. Yeni keşif ve tespitlerle başka divanların ortaya çıkması, böylece 19. yüzyıl divan sahibi şair sayısının artması ihtimali vardır. IRCICA Kütüphanesi yazma eser koleksiyonu no. Ms. 239’da Divan-ı Udmî ismiyle bir kitapçık kayıtlıdır. Udmî mahlaslı bir şairin kısa şiirlerini içeren bu eser hacimsiz olması nedeniyle Divançe-i Udmî olarak adlandırılmalıdır. Kaynaklar Udmî mahlasıyla şiir yazan tek şairin Urfalı Udmî Mehmed olduğunu bildirmektedir. Şükûfenâme adlı mesnevisiyle tanınan Urfalı Udmî’nin şiirlerini bir mecmuada topladığı bilinmektedir. Udmî’nin şiirlerini içeren mecmua muhtemelen Divan-ı Udmî olarak kayıtlı kitapçıktır. Udmî Divançesi’nde gelişigüzel yerleştirilmiş 29 manzume vardır. Kaside, gazel, mesnevi, kıt‘a-i kebire, rubai, müseddes ve müfred nazım şekilleriyle yazılan manzumelerde en çok mesnevi nazım şekli tercih edilmiştir. Udmî Mehmed, geleneksel kuralların dışına çıkarak gazel ve kasidenin kafiye dizilişini değiştirmiş, beyit sayıları skalasına ve konu seçimine uymamıştır. Yedi farklı kalıp kullanan şairin aruz tatbikinde sıkıntılar olmakla birlikte kafiye tasarruflarında ciddi bir hataya rastlanmamaktadır. Udmî, konu olarak en çok Sultan Abdülmecid, devlet adamları ve kurumlarını ele almıştır. İstanbul, aşk, sevgili, bahar ve hikmet onun işlediği diğer konulardır. Ağır ve sanatlı bir dil ve üslup tercih eden Udmî’nin şiirleri duygusal etki bakımından zayıftır. Bu makalede Urfalı Udmî Mehmed hakkında bilgiler verilmiş, Udmî Divançesi’nin şekil ve muhteva incelemesi neticesinde elde edilen verileri sunulmuş ve çeviri yazılı metni ilim alemiyle paylaşılmıştır.

Zitieren

APA

Donuk, S. (2026). Urfalı Udmî ve Divançe’si. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, 221-278. https://doi.org/10.24058/tkidergi.1909909

Vancouver

Donuk S. Urfalı Udmî ve Divançe’si. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi. 2026:221-278. doi:10.24058/tkidergi.1909909

BibTeX
@article{Donuk2026,
  author = {Donuk, Suat},
  title = {Urfalı Udmî ve Divançe’si},
  journal = {Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi},
  year = {2026},
  number = {55},
  pages = {221--278},
  doi = {10.24058/tkidergi.1909909}
}
Kostenlos starten →