Seyyid Lokmân’ın Zübdetü’t-Tevârîh İsimli Eserinin Yeni Bir Nüshası: Paris Nüshası
Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi · 30.06.2026 · (55) · 432-461
DOI: 10.24058/tkidergi.1893510 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von İbrahim Pazan und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 15 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Osmanlı sarayında 1569-1595 yılları arasında kesintisiz olarak 26 yıl şehnâmeci olarak görev yapan Seyyid Lokmân, çoğu nefis minyatürlerle bezeli şehnâme ve vekâyinâme türünde çok sayıda eser meydana getirmiştir. Vekâyinâme türü eserlerinden en önemlisi Zübdetü’t-Tevârîh isimli eseridir. Topkapı Sarayı’nda bulunan ve tomar/rulo şeklindeki bu eserin yazılmasına Kanûnî devrinde başlanmış, başlangıcındaki peygamberler tarihi ve nesebnâme bölümlerini takip eden Osmanlı tarihi bölümü 1559 yılına kadar yazılmıştır. Seyyid Lokmân şehnâmecilik görevinin yanı sıra söz konusu eserdeki Osmanlı tarihi bölümüne kaldığı yerden devam etmiş ve görevi bıraktığı 1595 yılına kadar getirmiştir. Seyyid Lokmân 1583 yılında tomar şeklindeki nüshadan padişaha, sadrazama ve Darüssaâde ağasına sunulmak üzere üç adet kitap şeklinde minyatürlü nüsha hazırlatmıştır. Bu çalışma ile Paris’teki Fransa Millî Kütüphanesinde mevcut bir yazmanın, kütüphanenin kataloglarında ismi ve müellifi meçhul olarak kayıtlı olduğu için bugüne kadar gizli kalan diğer bir Zübdetü’t-Tevârîh nüshası olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca kitap şeklindeki nüshalardan farklı olarak eserin sadece Osmanlı tarihi bölümünü ihtiva eden ve minyatürsüz olan bu nüshanın neden bugüne kadar tespit edilemediği incelenmiş, sayfa tasarımı ve muhteva bakımından minyatürlü diğer üç nüsha ile karşılaştırılarak Dublin nüshasından istinsah edildiği ortaya çıkarılmıştır.
Zitieren
APA
Pazan, İ., & Demireğen, A. K. (2026). Seyyid Lokmân’ın Zübdetü’t-Tevârîh İsimli Eserinin Yeni Bir Nüshası: Paris Nüshası. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, 432-461. https://doi.org/10.24058/tkidergi.1893510
Vancouver
Pazan İ, Demireğen AK. Seyyid Lokmân’ın Zübdetü’t-Tevârîh İsimli Eserinin Yeni Bir Nüshası: Paris Nüshası. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi. 2026:432-461. doi:10.24058/tkidergi.1893510
BibTeX
@article{Pazan2026,
author = {Pazan, İbrahim and Demireğen, Ahmet Kerim},
title = {Seyyid Lokmân’ın Zübdetü’t-Tevârîh İsimli Eserinin Yeni Bir Nüshası: Paris Nüshası},
journal = {Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi},
year = {2026},
number = {55},
pages = {432--461},
doi = {10.24058/tkidergi.1893510}
}
EUVIMED