Eğitim Enstitülerinde Hızlandırılmış Programla Öğretmen Yetiştirme
Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi · 30.06.2026 · (55) · 139-161
DOI: 10.24058/tkidergi.1869119 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Gonca Gül und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 27 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Ankara’da 1926’da açılan Orta Muallim Mektebi öğretmen yetiştirmeye başlamıştır. Okulun adı 1946 yılında Gazi Eğitim Enstitüsü olarak değiştirilmiştir. Eğitim enstitülerinin yaygınlaştırılması da bu tarihte başlamıştır. Eğitim süresi başlangıçta iki yıl iken 1968 yılında üç yıla çıkarılmıştır. 1973 yılında sınıf öğretmeni yetiştiren ilk öğretmen okulları yetersiz görülerek 2 yıllık eğitim enstitüleri sınıf öğretmeni yetiştirmek üzere açılmıştır. 1978 yılında ülke genelinde 17 adet 3 yıllık eğitim enstitüsü, 47 adet de 2 yıllık eğitim enstitüsü olup öğretmen ihtiyaçları karşılanmaktaydı. 1978 yılı başında kurulan Bülent Ecevit Hükümeti’nde Millî Eğitim Bakanı olan Necdet Uğur eğitim enstitülerine el atarak, enstitüler erken ara tatile sokulmuştur. Önceki hükümet devrinde eğitim enstitülerinin giriş sınavlarında haksızlık yapıldığı gerekçesi ile bazı aday öğrenciler Danıştay’a dava açmış, Danıştay bunların hak kaybına uğradığı kararını vermiştir. Sayıları açıklanmayan bireysel hak kayıplarını gerekçe gösteren yeni Hükümet, kitlesel hak kayıpları varmış varsayımından hareketle 2 yıllık ve 3 yıllık eğitim enstitülerine dönem arasında öğrenci alma kararı almıştır. Yeni alınacak öğrencileri kısa zamanda öğretmen yapılmak üzere “Hızlandırılmış Programla Öğretmen Yetiştirme” bir model olarak ortaya konulmuştur. 17 Nisan 1978 tarihinde hızlandırılmış programa tabi tutulan öğrenciler Temmuz 1978’de mezun edilerek öğretmen olarak atanmıştır. 1978 yaz aylarında da on binlerce öğrenci aynı şekilde alınmış ve üçüncü olarak da 1979 yılında bu programa öğrenci alınmıştır. Bu arada geçmiş on yılı kapsayacak şekilde öğrenci affı çıkarılmış ve yine on binlerce öğrenci kaydedilmiştir. Af kapsamında alınan öğrenciler için herhangi bir eğitim öngörülmeyerek bu öğrenciler sadece sınavlara alınarak mezun edilmiştir. Hızlandırılmış program adıyla 70.557, af kapsamında 42.141 öğrenci olmak üzere toplam 112.698 kişi öğretmen yapılmıştır.
Zitieren
APA
Gül, G., & Demirel, M. (2026). Eğitim Enstitülerinde Hızlandırılmış Programla Öğretmen Yetiştirme. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, 139-161. https://doi.org/10.24058/tkidergi.1869119
Vancouver
Gül G, Demirel M. Eğitim Enstitülerinde Hızlandırılmış Programla Öğretmen Yetiştirme. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi. 2026:139-161. doi:10.24058/tkidergi.1869119
BibTeX
@article{Gl2026,
author = {Gül, Gonca and Demirel, Muammer},
title = {Eğitim Enstitülerinde Hızlandırılmış Programla Öğretmen Yetiştirme},
journal = {Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi},
year = {2026},
number = {55},
pages = {139--161},
doi = {10.24058/tkidergi.1869119}
}
EUVIMED