Bismil Havzası’nın SWAT Yöntemiyle Hidrolojik ve Yağış-Akış Modellemesi
Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi · 23.03.2026 · 17 (1)
DOI: 10.24012/dumf.1664181 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, online erschienen am 23.03.2026. Verfasst von Yunus Emre Çolak und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 33 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Türkiye’nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi Diyarbakır ilinde yer alan ve Dicle-Fırat Havzası sınırları içerisinde bulunan Bismil Havzası için yağış-akış ilişkisini belirlemek, su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimine katkı sağlamak ve taşkın ile kuraklık riskini değerlendirmek amacıyla Soil and Water Assessment Tool (SWAT) modeli kullanılarak hidrolojik modelleme çalışması yapılmıştır. Çalışmada, arazi kullanımı, toprak yapısı, topoğrafya ve iklim verileri (yağış, sıcaklık, rüzgar hızı, nispi nem, güneş ışınımı) model girdisi olarak kullanılmıştır. Bu doğrultuda model girdileri, su döngüsünün farklı bileşenlerini analiz etmeye olanak sağlamıştır. Modelin doğruluğunu artırmak amacıyla kalibrasyon ve validasyon işlemleri SWAT-CUP yazılımı kullanılarak gerçekleştirilmiş ve modelin güvenilirlik açısından yeterli olduğu belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, Bismil ilçesi yarı kurak bir iklime sahip olup, yıllık yağışın önemli bir kısmının evapotranspirasyon yoluyla atmosfere geri döndüğü görülmüştür. Yağış-akış sonuçları incelendiğinde, kış ve ilkbahar aylarında yüzey akışının arttığı, yaz aylarında ise su kıtlığının belirgin hale geldiği gözlemlenmiştir. Bu durum, tarımsal su yönetimi açısından stratejik planlamaların gerekliliğini ortaya koymaktadır. Çalışma kapsamında elde edilen bulgular, taşkın risklerinin azaltılması, tarımsal sulamanın etkinleştirilmesi ve yer altı suyu kaynaklarının korunması için uygulanması gereken politikaların önemini vurgulamaktadır. SWAT modelinin alınabilecek kararlara destek aracı olarak kullanılabileceği ve gelecekteki su yönetimi stratejilerine katkı sağlayabileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Zitieren
APA
Çolak, Y. E., & Çelik, R. (2026). Bismil Havzası’nın SWAT Yöntemiyle Hidrolojik ve Yağış-Akış Modellemesi. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, 17(1). https://doi.org/10.24012/dumf.1664181
Vancouver
Çolak YE, Çelik R. Bismil Havzası’nın SWAT Yöntemiyle Hidrolojik ve Yağış-Akış Modellemesi. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi. 2026;17(1). doi:10.24012/dumf.1664181
BibTeX
@article{olak2026,
author = {Çolak, Yunus Emre and Çelik, Recep},
title = {Bismil Havzası’nın SWAT Yöntemiyle Hidrolojik ve Yağış-Akış Modellemesi},
journal = {Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi},
year = {2026},
volume = {17},
number = {1},
doi = {10.24012/dumf.1664181}
}
EUVIMED