بار سرطانهای دستگاه تنفسی در ایران در سال 2021
Salāmat-i ijtimā̒ī · 2025 · 12 (1)
DOI: 10.22037/ch.v12i1.31744 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Salāmat-i ijtimā̒ī, 2025. Verfasst von Ali-Asghar Kolahi.
Abstract (Originalsprache)
زمینه و هدف: هزینه های مراقبت از سرطانهای تراشه، برونش و ریه در حال افزایش است. بنابراین بروزسانی داده های سرطانهای تراشه، برونش و ریه برای برنامه ریزی و مدیریت ارایه خدمات پیشگیری درمانی ضروری است. در این مطالعه میزان های بروز، شیوع، مرگ استاندارد شده سنی، سال های از دست رفته، ناتوانی و سال های زندگی تعدیل شده با ناتوانی به علت سرطان های تراشه، برونش و ریه و نازوفارنکس در سال 2021 در ایران بر حسب جنس و استان گزارش می شود. همچنین برای تعیین آمار ایران با کشورهای منطقه و جهان مورد مقایسه قرار می گیرد. از آنجائیکه مقالات منتشر شده GBD در دسترس مخاطبان خاص از جمله سیاستگذاران رشته های غیر علوم پزشکی و مخاطبان عام رشته های دیگر قرار نمی گیرد و اکثر مخاطبین فارسی زبان توانایی استفاده از آن مقالات را ندارند، این مقاله به زبان فارسی منتشر می شود. روش و مواد: داده های این مطالعه از GBD سال 2021 استخراج شده است. داده های مربوط به سرطانهای تراشه، برونش و ریه و سرطانهای نازوفارنکس استخراج شده و میزان بروز، شیوع و مرگ استاندارد شده سنی کشور ایران و استان ها به تفکیک جنس و همچنین داده های مربوط به کشورهای منطقه و جهان استخراج و شاخص های محاسبه شده برای مقایسه آمار ایران استخراج شد. میزان های بروز، شیوع و مرگ استاندارد شده سنی، سالهای زندگی با ناتوانی به علت بیماریYears Lived with Disability (YLDs)، سال های از دست رفته زندگی به علت بیماریYears of life lost (YLLs)، سالهای زندگی تعدیلشده با ناتوانیDisability-Adjusted Life Years (DALY) و شاخص اجتماعی جمعیتی (SDI) Socio‐demographic Index محاسبه شده و بر حسب جنس و استان گزارش می شود. فواصل عدم قطعیت uncertainty intervals (UI) 95٪ برای همه تخمینهای نهایی به عنوان مقادیر صدکهای 5/2 و 5/97 قابل محاسبه می باشد. یافته ها: میزان بروز، شیوع و مرگ استاندارد شده سنی به علت سرطانهای تراشه، برونش و ریه در سال 2021 در ایران به ترتیب برابر 7/9، 7/9 و 6/10 در هر100.000 نفر جمعیت می باشد. میزان بروز، شیوع و مرگ در مردان حدود 2/2 برابر بیشتر از زنان میباشد. بهطورکلی میزان بروز، شیوع و مرگ و به تبع آنها سالهای از دست رفته، سالهای زندگی با ناتوانی به علت سرطانهای تراشه، برونش و ریه در ایران نسبت به منطقه مدیترانه شرقی و شمال آفریقا و جهان پائینتر میباشد. استان آذربایجانغربی با بیشترین میزان مرگ روبرو بوده و بعد از آن استانهای کرمان و اردبیل قرار دارد. کمترین میزان مرگ نیز در استان هرمزگان دیده میشود. در مجموع میزان مرگ در مردان در جهان، منطقه مدیترانه شرقی و شمال آفریقا و ایران و همچنین استانها بالاتر از زنان میباشد. میزان بروز، شیوع و مرگ استاندارد شده سنی به علت سرطانهای نازوفارنکس در سال 2021 در ایران به ترتیب برابر 16/0، 56/0 و 14/0 در هر100.000 نفر جمعیت می باشد. بهطورکلی همانند سرطانهای تراشه، برونش و ریه میزان بروز، شیوع و مرگ و به تبع آنها سالهای از دسترفته، سالهای زندگی با ناتوانی به علت سرطانهای نازوفارنکس در ایران نسبت به منطقه مدیترانه شرقی و شمال آفریقا و جهان پائینتر می باشد. نتیجهگیری: مطالعه نشان داد که هرچند بروز سرطانهای تراشه، برونش و ریه در ایران نسبت به منطقه مدیترانه شرقی و شمال آفریقا و جهان پائینتر میباشد. ولی در حالیکه میزان مرگ و میر و DALYs استاندارد شده سنی در جهان حال کاهش است، در ایران روند افزایشی در بروز، مرگ و میر و نرخ DALYs مشاهده می شود.
Schlagwörter
Zitieren
APA
Kolahi, A. (2025). بار سرطانهای دستگاه تنفسی در ایران در سال 2021. Salāmat-i ijtimā̒ī, 12(1). https://doi.org/10.22037/ch.v12i1.31744
Vancouver
Kolahi A. بار سرطانهای دستگاه تنفسی در ایران در سال 2021. Salāmat-i ijtimā̒ī. 2025;12(1). doi:10.22037/ch.v12i1.31744
BibTeX
@article{Kolahi2025,
author = {Kolahi, Ali-Asghar},
title = {بار سرطانهای دستگاه تنفسی در ایران در سال 2021},
journal = {Salāmat-i ijtimā̒ī},
year = {2025},
volume = {12},
number = {1},
doi = {10.22037/ch.v12i1.31744}
}
EUVIMED