AKSU ÇAYI ÜST HAVZASI’NDA (ANTALYA, TÜRKİYE) YÜZEY SUYU KALİTESİNİN ÖTROFİKASYON VE HİDROJEOKİMYASAL ÖZELLİKLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi · 30.06.2026 · 14 (2) · 457-497
DOI: 10.21923/jesd.1919630 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Simge Varol und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 61 Literaturangaben. Gefördert von: Süleyman Demirel Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışmada, Aksu Çayı Üst Havzası’ndaki yüzey sularının kalite özellikleri hidrojeokimyasal süreçler ve trofik durum göstergeleri birlikte değerlendirilmiştir. Bu kapsamda fiziksel parametreler, majör iyon bileşimi, besin tuzları ve klorofil-a konsantrasyonları analiz edilmiş; su kalitesi Yerüstü Su Kalitesi Yönetmeliği (YSKY) ve Carlson Trofik Durum İndeksi (TSI) çerçevesinde yorumlanmıştır. Elde edilen bulgular, yüzey sularının baskın olarak Ca–Mg–HCO₃ tipinde olduğunu ve su kimyasının büyük ölçüde karbonat çözünmesine bağlı doğal hidrojeokimyasal süreçler tarafından kontrol edildiğini göstermektedir. Bununla birlikte, bazı istasyonlarda Na⁺ ve Cl⁻ konsantrasyonlarında gözlenen artışlar, evapokonsantrasyon ve antropojenik etkilerle ilişkili olabileceğine işaret etmektedir. Besin tuzu konsantrasyonlarının bazı noktalarda yüksek değerlere ulaşmasına karşın klorofil-a seviyelerinin görece düşük kalması, biyolojik üretimin yalnızca besin tuzu varlığı ile değil, hidrodinamik ve fiziksel sınırlayıcı faktörler tarafından da kontrol edildiğini düşündürmektedir. Carlson TSI sonuçları, toplam fosfora dayalı olarak bazı istasyonlarda yüksek trofik seviyelere işaret ederken, klorofil-a temelli değerlendirmeler daha düşük trofik düzeyler ortaya koymuştur. Bu durum, havzada henüz belirgin bir ötrofikasyon gelişmemiş olmakla birlikte potansiyel bir risk bulunduğunu göstermektedir. İstatistiksel analizler, su kalitesinin karbonat çözünmesi, evapokonsantrasyon ve antropojenik girdiler olmak üzere üç temel süreç tarafından kontrol edildiğini ortaya koymaktadır. Bu çalışma, hidrojeokimyasal süreçler ile trofik durum göstergelerinin birlikte değerlendirilmesinin, yüzey suyu kalitesinin bütüncül olarak yorumlanmasında etkili bir yaklaşım sunduğunu ortaya koymaktadır.
Förderung
- Süleyman Demirel Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi
Zitieren
APA
Varol, S., & Ulusoy, M. (2026). AKSU ÇAYI ÜST HAVZASI’NDA (ANTALYA, TÜRKİYE) YÜZEY SUYU KALİTESİNİN ÖTROFİKASYON VE HİDROJEOKİMYASAL ÖZELLİKLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 14(2), 457-497. https://doi.org/10.21923/jesd.1919630
Vancouver
Varol S, Ulusoy M. AKSU ÇAYI ÜST HAVZASI’NDA (ANTALYA, TÜRKİYE) YÜZEY SUYU KALİTESİNİN ÖTROFİKASYON VE HİDROJEOKİMYASAL ÖZELLİKLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi. 2026;14(2):457-497. doi:10.21923/jesd.1919630
BibTeX
@article{Varol2026,
author = {Varol, Simge and Ulusoy, Mehmet},
title = {AKSU ÇAYI ÜST HAVZASI’NDA (ANTALYA, TÜRKİYE) YÜZEY SUYU KALİTESİNİN ÖTROFİKASYON VE HİDROJEOKİMYASAL ÖZELLİKLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ},
journal = {Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi},
year = {2026},
volume = {14},
number = {2},
pages = {457--497},
doi = {10.21923/jesd.1919630}
}
EUVIMED