HETEROJEN VERİ KAYNAKLARI VE ZAMANSAL MODELLER İLE GÜN ÖNCESİ TRANSFORMATÖR KESİNTİ RİSKİNİN TAHMİNİ İÇİN BİR ÖNGÖRÜCÜ BAKIM ÇERÇEVESİ
Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi · 30.06.2026 · 14 (2) · 318-329
DOI: 10.21923/jesd.1862245 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Tugay Eren Güzelyol und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 29 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Elektrik dağıtım şebekelerinde meydana gelen plansız kesintiler, şebeke güvenilirliğini azaltmakta ve işletme maliyetlerini artırmaktadır. Bu çalışmada, İzmir ve Manisa illerinden elde edilen gerçek saha verileri kullanılarak, transformatörler için bir gün önceden arıza riski tahmini yapan kestirimci bakım odaklı bir tahminleme modeli önerilmiştir. Çalışmada, 34 transformatöre ait 2021–2024 yılları arasındaki 8.671 kesinti kaydı, bölgesel meteorolojik veriler ve varlık odaklı teknik bilgilerle birleştirilmiştir. Önerilen sistem; aykırı değer tespiti, zaman serisi tabanlı özellik mühendisliği ve dengesiz sınıf problemleri için SMOTE, rastgele örnekleme ve sınıf ağırlıklandırma gibi yöntemleri içermektedir. Ayrıca, Min–Max ve Robust ölçekleme yaklaşımları uygulanmıştır. Makine öğrenmesi algoritmaları (Rastgele Orman, XGBoost, LightGBM, CatBoost) ile derin öğrenme modelleri (MLP, LSTM, GRU, Transformer), Optuna ile hiper parametre ayarı yapılarak eğitilmiştir. Zaman serisi çapraz doğrulama ve 2024 yılının son çeyreği için ayrılmış test seti ile değerlendirilen modelin ana başarı ölçütü G-Mean olmuştur. Sonuçlar, gradyan artırmalı modellerin genel doğruluk açısından üstün olduğunu, sıralı modellerin ise mevsimsellik içeren durumlarda daha başarılı olduğunu göstermektedir. Model, SAIDI ve SAIFI gibi güvenilirlik göstergelerinin iyileştirilmesi için etkili bakım planlaması imkânı sunmaktadır.
Zitieren
APA
Güzelyol, T. E., & Ateş, Y. (2026). HETEROJEN VERİ KAYNAKLARI VE ZAMANSAL MODELLER İLE GÜN ÖNCESİ TRANSFORMATÖR KESİNTİ RİSKİNİN TAHMİNİ İÇİN BİR ÖNGÖRÜCÜ BAKIM ÇERÇEVESİ. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 14(2), 318-329. https://doi.org/10.21923/jesd.1862245
Vancouver
Güzelyol TE, Ateş Y. HETEROJEN VERİ KAYNAKLARI VE ZAMANSAL MODELLER İLE GÜN ÖNCESİ TRANSFORMATÖR KESİNTİ RİSKİNİN TAHMİNİ İÇİN BİR ÖNGÖRÜCÜ BAKIM ÇERÇEVESİ. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi. 2026;14(2):318-329. doi:10.21923/jesd.1862245
BibTeX
@article{Gzelyol2026,
author = {Güzelyol, Tugay Eren and Ateş, Yavuz},
title = {HETEROJEN VERİ KAYNAKLARI VE ZAMANSAL MODELLER İLE GÜN ÖNCESİ TRANSFORMATÖR KESİNTİ RİSKİNİN TAHMİNİ İÇİN BİR ÖNGÖRÜCÜ BAKIM ÇERÇEVESİ},
journal = {Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi},
year = {2026},
volume = {14},
number = {2},
pages = {318--329},
doi = {10.21923/jesd.1862245}
}
EUVIMED