KAYA KÜTLE DERECESİ (RMR) SİSTEMİNDE DOĞRUSAL OLMAYAN İLİŞKİLERİN MODELLENMESİ: METODOLOJİK YIĞINLAMA TABANLI HİBRİT YAKLAŞIM
Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi · 30.06.2026 · 14 (2) · 254-265
DOI: 10.21923/jesd.1840793 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Ertuğrul Karakaplan. Die Arbeit nennt 25 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Kaya Kütle Derecesi (RMR), kaya mühendisliğinde en yaygın kullanılan sınıflandırma sistemlerinden biridir. Ancak geleneksel RMR yöntemi, parametrelerin basit aritmetik toplamına dayandığı için doğadaki karmaşık ve doğrusal olmayan ilişkileri tam olarak yansıtamamaktadır. Bu çalışmada, klasik yöntemlerin sınırlarını aşmak amacıyla yığınlama (stacking) tabanlı hibrit bir tahmin modeli geliştirilmiştir. Çalışma kapsamında; hiperparametreleri Bayesian optimizasyon ile ayarlanan Rastgele Ormanlar (RF), Gradyan Artırma (XGBoost) ve Destek Vektör Regresyonu (SVR) algoritmaları kullanılmıştır. Bu modeller, fiziksel etkileşimlerin korunduğu ve saha belirsizliklerinin Monte Carlo simülasyonu ile modellendiği 2000 adetlik sentetik bir veri seti üzerinde eğitilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, geliştirilen hibrit model (R2 = 0,928 ve RMSE = 4,56), geleneksel RMR yöntemine (R2 = 0,842 ve RMSE = 6,76) kıyasla belirgin bir üstünlük sağlamıştır. Ayrıca öznitelik önem analizinde, literatürdeki genel kanının aksine RMR puanını en çok etkileyen parametrenin "süreksizlik durumu" olduğu, bunu "kaya kalite indeksi (RQD)"nin izlediği tespit edilmiştir. Sonuç olarak bu çalışma; kaya mekaniğinde çoklu model mimarisine dayalı hibrit yaklaşımların, klasik toplama yöntemlerine göre daha esnek, hassas ve güvenilir bir alternatif sunduğunu güçlü biçimde desteklemektedir.
Zitieren
APA
Karakaplan, E. (2026). KAYA KÜTLE DERECESİ (RMR) SİSTEMİNDE DOĞRUSAL OLMAYAN İLİŞKİLERİN MODELLENMESİ: METODOLOJİK YIĞINLAMA TABANLI HİBRİT YAKLAŞIM. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 14(2), 254-265. https://doi.org/10.21923/jesd.1840793
Vancouver
Karakaplan E. KAYA KÜTLE DERECESİ (RMR) SİSTEMİNDE DOĞRUSAL OLMAYAN İLİŞKİLERİN MODELLENMESİ: METODOLOJİK YIĞINLAMA TABANLI HİBRİT YAKLAŞIM. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi. 2026;14(2):254-265. doi:10.21923/jesd.1840793
BibTeX
@article{Karakaplan2026,
author = {Karakaplan, Ertuğrul},
title = {KAYA KÜTLE DERECESİ (RMR) SİSTEMİNDE DOĞRUSAL OLMAYAN İLİŞKİLERİN MODELLENMESİ: METODOLOJİK YIĞINLAMA TABANLI HİBRİT YAKLAŞIM},
journal = {Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi},
year = {2026},
volume = {14},
number = {2},
pages = {254--265},
doi = {10.21923/jesd.1840793}
}
EUVIMED