CNOTY ŚRODOWISKOWE W DYSKURSIE EKOFILOZOFII. REFLEKSJE ARETOLOGICZNE WOKÓŁ MONOGRAFII CURRENT CHALLENGES OF ENVIRONMENTAL PHILOSOPHY
Studia Philosophiae Christianae · 09.11.2026 · 62 (1) · 95-110
DOI: 10.21697/spch.2026.62.a.04 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Studia Philosophiae Christianae, online erschienen am 09.11.2026. Verfasst von Dominika Dzwonkowska. Die Arbeit nennt 24 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-ND 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Niniejszy artykuł przedstawia wybrane koncepcje aretologiczne omawiane w monografii Current Challenges of Environmental Philosophy wydanej w 2023 roku pod redakcją Richarda Sťahela i Ewy Dědečkovej. Monografia prezentuje namysł słowackich myślicieli nad filozofią ekologiczną w czasach Antropocenu, w niniejszym artykule nie przedstawiam jednak recenzji monografii, ale analizuje ją, zadając pytanie o to, jakie powinny być cnoty Antropocenu? W książce można wyróżnić dyskurs nad dwoma rodzajami cnót, cnotami intelektualnymi oraz cnotami etycznymi. Cnoty intelektualne porządkują świat intelektualny, cnoty etyczne kierują naszymi działaniami i wyborami moralnymi. W epoce, w której wpływ człowieka jest ogromny oba rodzaje cnót mają duże znaczenie, dla kierowaniadziałaniami podmiotu moralnego w sposób, który uwzględnia dobro człowieka, rozwój gospodarczy i poszanowanie dla środowiska naturalnego. W monografii cnoty intelektualne nie są widoczne explicite, ale implicite, potrzeba ich włączania i krytycznego znaczeniaw Antropocenie pojawia się w postulatach uporządkowania istniejącej już wiedzy (Sklair), poszukiwania najlepszego dla środowiska modelu rozwoju (Sťahel) czy modelu politycznego (Horyna) bądź poprzez pytanie o technologię i możliwości jej mądrego zastosowania(Ribeiro). W każdym z tych tekstów u podstaw dyskusji widoczna jest wyraźna potrzeba racjonalności, mądrości, rozróżniania, roztropności czy innych istotnych w Antropocenie cnót intelektualnych. Niemniej same cnoty intelektualne nie są wystarczające, aby w pełni chronić środowisko, konieczne są również cnoty etyczne, które pozwoliłyby podmiotowi moralnemu działać na korzyść środowiska naturalnego. W monografii pojawiają się trzy takie cnoty, są to antropofilia (Sklair), sprawiedliwość (Gümplová) oraz cnota obywatelstwa środowiskowego (Mravcová). Cnoty i ich prawidłowe zastosowanie wymagają odpowiedniego formowania poprzez edukację moralną, o czym w swoim rozdziale pisze Dědečková, łącząc potrzebę edukacji środowiskowej z kształtowaniem charakteru moralnego człowieka. Tak zarysowana lista cnót tworzy katalog sprawności moralnych niezbędnych do ochrony środowiska z perspektywy autorów monografii.
Zitieren
APA
Dzwonkowska, D. (2026). CNOTY ŚRODOWISKOWE W DYSKURSIE EKOFILOZOFII. REFLEKSJE ARETOLOGICZNE WOKÓŁ MONOGRAFII CURRENT CHALLENGES OF ENVIRONMENTAL PHILOSOPHY. Studia Philosophiae Christianae, 62(1), 95-110. https://doi.org/10.21697/spch.2026.62.a.04
Vancouver
Dzwonkowska D. CNOTY ŚRODOWISKOWE W DYSKURSIE EKOFILOZOFII. REFLEKSJE ARETOLOGICZNE WOKÓŁ MONOGRAFII CURRENT CHALLENGES OF ENVIRONMENTAL PHILOSOPHY. Studia Philosophiae Christianae. 2026;62(1):95-110. doi:10.21697/spch.2026.62.a.04
BibTeX
@article{Dzwonkowska2026,
author = {Dzwonkowska, Dominika},
title = {CNOTY ŚRODOWISKOWE W DYSKURSIE EKOFILOZOFII. REFLEKSJE ARETOLOGICZNE WOKÓŁ MONOGRAFII CURRENT CHALLENGES OF ENVIRONMENTAL PHILOSOPHY},
journal = {Studia Philosophiae Christianae},
year = {2026},
volume = {62},
number = {1},
pages = {95--110},
doi = {10.21697/spch.2026.62.a.04}
}
EUVIMED