Cengiz Han’ın Bisikleti’nde İkili Karşıtlıklar: Göstergebilimsel Bir Analiz
Art-e Sanat Dergisi · 30.06.2026 · (37)
DOI: 10.21602/sduarte.1890349 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Art-e Sanat Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von M. Coşkun Zeğerek. Die Arbeit nennt 23 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
AbstractBu çalışma, Refik Erduran’ın Cengiz Han’ın Bisikleti adlı oyununda geleneksel ve modern değerler arasındakiçatışmayı, ikili karşıtlıklar temelinde göstergebilimsel bir yaklaşımla incelemektedir. Araştırma, Saussure’ün anlamınfarklar ve karşıtlıklar üzerinden üretildiğini savunan yapısalcı göstergebilim anlayışına dayanmaktadır. Çözümleme,metni belirli bir andaki ilişkiler ağı içinde ele alan eşsüremlilik (senkronik) yaklaşımı temelinde yürütülmüştür. Budoğrultuda oyun metni, dizisel (paradigmatik) ve dizimsel (sentagmatik) düzlemler üzerinden çözümlenmiştir. Diziseldüzlemde mekân, nesne, söylem, davranış, kimlik ve ideolojik yapı eksenlerinde kurulan karşıtlıklar belirlenmiş;dizimsel düzlemde ise bu karşıtlıkların sahne içi düzenlemeler ve karakter ilişkileri aracılığıyla nasıl işlev kazandığıincelenmiştir. Bulgular, oyunun anlam yapısının çok katmanlı karşıtlıklar üzerinden kurulduğunu ve bu karşıtlıklarınsüreç içinde dönüşerek kısmi bir uzlaşma zeminine evrildiğini göstermektedir. Oyunda yer alan karakterlerin temsilettiği değer sistemlerinin karşılıklı etkileşim içinde yeniden anlam kazandığı ve çatışmanın yalnızca bireysel değil,toplumsal ve kültürel düzeyde de okunabildiği ortaya konmuştur. Ayrıca, göstergebilimsel çözümleme yönteminindramatik metinlerin çok katmanlı anlam yapısını açıklamada işlevsel bir araç olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma,tiyatro metinlerinde anlam üretiminin ilişkisel yapısını ortaya koyarak dramaturji ve sahneleme süreçlerine katkısunmaktadır.
Zitieren
APA
Zeğerek, M. C. (2026). Cengiz Han’ın Bisikleti’nde İkili Karşıtlıklar: Göstergebilimsel Bir Analiz. Art-e Sanat Dergisi. https://doi.org/10.21602/sduarte.1890349
Vancouver
Zeğerek MC. Cengiz Han’ın Bisikleti’nde İkili Karşıtlıklar: Göstergebilimsel Bir Analiz. Art-e Sanat Dergisi. 2026. doi:10.21602/sduarte.1890349
BibTeX
@article{Zeerek2026,
author = {Zeğerek, M. Coşkun},
title = {Cengiz Han’ın Bisikleti’nde İkili Karşıtlıklar: Göstergebilimsel Bir Analiz},
journal = {Art-e Sanat Dergisi},
year = {2026},
number = {37},
doi = {10.21602/sduarte.1890349}
}
EUVIMED