Hiperbolik Diferansiyel Denklemlerde ARA Dönüşümünün Performansı: Dalga Denklemi için Birinci ve İkinci Mertebelerin Karşılaştırmalı Analizi
Journal of the Institute of Science and Technology · 01.06.2026 · 16 (2) · 729-738
DOI: 10.21597/jist.1825082 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Journal of the Institute of Science and Technology, online erschienen am 01.06.2026. Verfasst von Ayşin Çolak Balci und 2 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 29 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, ARA dönüşüm yönteminin hiperbolik diferansiyel denklemler sınıfındaki dalga denkleminin çözümündeki performansını sistematik bir şekilde incelemektedir. Birinci ve ikinci mertebe ARA formülasyonları, standart başlangıç koşullarına sahip tek boyutlu bir dalga denklemi modeli üzerinde uygulanmıştır. Yöntemin dikkat çeken özelliği, diferansiyel denklemleri cebirsel forma dönüştürürken başlangıç koşullarını çözüme doğal olarak ilave edebilmesidir. Birinci mertebe ARA dönüşümü, Laplace dönüşümü ile kurduğu doğrudan ilişki sayesinde hesaplama kolaylığı ve uygulama basitliği sunmaktadır. İkinci mertebe formülasyon ise daha karmaşık diferansiyel ifadeleri ele alabilme kapasitesi ve başlangıç koşullarını işlemedeki üstün esnekliği ile öne çıkmaktadır. ARA dönüşümden elde edilen analitik çözümlerin, her iki mertebe için de, klasik D'Alembert çözümü ile tam uyum içinde olduğu gözlenmiştir. Yöntemin güvenilirliği, gerçekleştirilen sayısal doğrulama çalışması ile test edilmiş olup, referans çözüm ile ARA yöntemi sonuçları arasındaki farkın makine hassasiyeti seviyelerinde kaldığı belgelenmiştir. Elde edilen bulgular, ARA dönüşümünün doğrusal hiperbolik problemlerde yüksek doğruluk ve teorik tutarlılık sergilediğini ortaya koymaktadır. Geleneksel yöntemlerle karşılaştırıldığında hem teorik hem de hesaplama açısından verimli bir alternatif oluşturduğu sonucuna varılmıştır. Çalışmanın önemli bir katkısı da yöntemin parametrik yapısının, lineer olmayan sistemler ve kesirli diferansiyel denklemler gibi daha karmaşık problemlere uyarlanabilme potansiyelini göstermesidir. Bu açıdan mevcut araştırma, gelecek çalışmalar için sağlam bir temel oluşturmakta ve ARA dönüşümünün analitik yöntemler arasındaki yerini güçlendirmektedir.
Zitieren
APA
Balci, A. Ç., Yaman, M., & Balcı, M. (2026). Hiperbolik Diferansiyel Denklemlerde ARA Dönüşümünün Performansı: Dalga Denklemi için Birinci ve İkinci Mertebelerin Karşılaştırmalı Analizi. Journal of the Institute of Science and Technology, 16(2), 729-738. https://doi.org/10.21597/jist.1825082
Vancouver
Balci AÇ, Yaman M, Balcı M. Hiperbolik Diferansiyel Denklemlerde ARA Dönüşümünün Performansı: Dalga Denklemi için Birinci ve İkinci Mertebelerin Karşılaştırmalı Analizi. Journal of the Institute of Science and Technology. 2026;16(2):729-738. doi:10.21597/jist.1825082
BibTeX
@article{Balci2026,
author = {Balci, Ayşin Çolak and Yaman, Metin and Balcı, Murat},
title = {Hiperbolik Diferansiyel Denklemlerde ARA Dönüşümünün Performansı: Dalga Denklemi için Birinci ve İkinci Mertebelerin Karşılaştırmalı Analizi},
journal = {Journal of the Institute of Science and Technology},
year = {2026},
volume = {16},
number = {2},
pages = {729--738},
doi = {10.21597/jist.1825082}
}
EUVIMED