Roma İmparatorluk Dönemi Tasvirlerinde Pişirme Kapları ve Gereçleri
JOURNAL OF HISTORY AND FUTURE · 25.06.2026 · 12 (2) · 141-181
DOI: 10.21551/jhf.1946824 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift JOURNAL OF HISTORY AND FUTURE, online erschienen am 25.06.2026. Verfasst von Fatma Buse Akkurnaz und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 74 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışmada, Roma İmparatorluk Dönemi’nden günümüze ulaşan çeşitli eserlerdeki pişirme sahneleri ele alınmış, bu sahnelerde tasvir edilen pişirme kapları ve gereçleri incelenmiştir. Araştırmanın temel malzemesini, Roma İmparatorluk Dönemi’ne tarihlenen lahitler, altarlar, mezar kabartmaları, mozaikler ve duvar resimleri üzerinde betimlenen sahneler oluşturmaktadır. Bu pişirme sahnelerinde; domuz pişirmenin farklı aşamaları, sıvı kaynatma tasvirleri, parfüm yağı kaynatma ve ekmek pişirme süreçleri betimlenmiştir. Bu görsel anlatımlar ikonografik açıdan ayrıntılı biçimde incelenmiş, söz konusu sahnelerdeki kapların ve gereçlerin tipolojik olarak tanımlanması yapılmış ve işlevleri üzerinde durulmuştur.Cato, Plautus, Varro, Ovidius, Vergilius, Cicero, Plinius, Columella, Apicius, Martialis, Athenaios, Anthimos ve Isidorus Hispalensis gibi antik yazarların metinlerinde geçen pişirme kapları ve gereçleri araştırılmış, yazılı kaynaklardaki bilgiler ile tasvirler karşılaştırmalı bir yöntemle değerlendirilmiştir. Sahnelerde betimlenen pişirme süreçleri ve bu işlemlerde kullanılan kaplar ile gereçler antik yazarların anlatımlarıyla son derece uyumludur. Ayrıca, antik yazarlara ait yazılı belgeler dışında, sahnelerde tasvir edilen bu pişirme kapları ve gereçleri, çeşitli kazılardan çıkmış benzer kaplar ve gereçlerle karşılaştırılarak tipolojik yönden incelenmiştir. Böylece, görsel tasvirlerdeki pişirme ekipmanları antik metinler ve kazı buluntusu olan benzer örneklerle bir arada değerlendirilerek, çalışma bütüncül bir yaklaşımla ele alınmıştır. Çeşitli taş eserler üzerinde görülen domuz pişirme sahnelerindeki büyük boyutlu kulplu metal kazanların form özellikleri ve antik metinlerdeki anlatımlar birlikte değerlendirilmiş, bu sahnelerde ahenum, caccabus ve zema türü kazanların tasvir edildiği görülmüştür. Lahit kapakları üzerinde yer alan defrutum hazırlama sahnelerindeki ve ziyafet sahnelerindeki sıvı kaynatma kaplarının ise form, boyut ve işlev açısından olla türü tencereler olduğu anlaşılmaktadır. Tasvir edilen pişirme kaplarının formlarının, kullanım amaçlarıyla uyumlu ve işlevsel açıdan tutarlı biçimde betimlendiği saptanmıştır. Nitekim domuz gibi büyük hacimli hayvanların haşlanmasına yönelik sahnelerde geniş kapasiteli metal kazanlara yer verildiği, sıvı kaynatma sahnelerinde ise kazanlara kıyasla daha küçük ölçekli tencerelerin kullanıldığı görülmektedir. Duvar resmi üzerinde parfüm üretimini betimleyen sahnedeki yağ kaynatma kabının cortina, pişirme gerecinin craticula olabileceğine dair kapsamlı değerlendirmeler yapılmıştır. Ayrıca, kazanlar ve tencereler dışında, pişirme sahnelerinde çeşitli ocakların ve fırınların da yer aldığı belirlenmiştir. Gümüş skyphos üzerinde görülen ve mutfakta yemek hazırlama sürecinin anlatıldığı sahnedeki ocağın foculus türü bir ocak olduğu, ekmek yapımının işlendiği sahnelerde ise furnus tipi büyük boyutlu fırınların tasvir edildiği tespit edilmiştir.
Zitieren
APA
Akkurnaz, F. B., & Akkurnaz, S. (2026). Roma İmparatorluk Dönemi Tasvirlerinde Pişirme Kapları ve Gereçleri. JOURNAL OF HISTORY AND FUTURE, 12(2), 141-181. https://doi.org/10.21551/jhf.1946824
Vancouver
Akkurnaz FB, Akkurnaz S. Roma İmparatorluk Dönemi Tasvirlerinde Pişirme Kapları ve Gereçleri. JOURNAL OF HISTORY AND FUTURE. 2026;12(2):141-181. doi:10.21551/jhf.1946824
BibTeX
@article{Akkurnaz2026,
author = {Akkurnaz, Fatma Buse and Akkurnaz, Sedat},
title = {Roma İmparatorluk Dönemi Tasvirlerinde Pişirme Kapları ve Gereçleri},
journal = {JOURNAL OF HISTORY AND FUTURE},
year = {2026},
volume = {12},
number = {2},
pages = {141--181},
doi = {10.21551/jhf.1946824}
}
EUVIMED