İran Takviminin Şekillenmesinde Mitolojinin Rolü
Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi · 10.06.2026 · (55) · 159-180
DOI: 10.21497/sefad.1829789 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, online erschienen am 10.06.2026. Verfasst von Şeyda Arısoy. Die Arbeit nennt 44 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
İran’da takvim kullanımı, M.Ö. II. binyıldan M.Ö. VI. yüzyıla kadar süregelen bir geçmişe sahiptir. Bu kadim uygarlıkta takvime dair ilk izler, Zerdüşt’ten önceki dönemlerden kalan tabletlerde görülmüştür. Akadca, Elâmca ve Eski Farsça yazılmış bu tabletlerden edinilen bilgilerle birtakım eksikliklere rağmen İranlıların kullandığı ilk takvimler oluşturulmuştur. Takvim, yazılı kaynakların artması ve ortaya çıkarılmasıyla sonraki dönemlerde değişikliklere uğrayarak günümüzdeki şeklini almıştır. Uygarlığa ait ilk yazılı dini kaynaklardan olan Avesta, geçmişte ve günümüzde İran takviminin oluşmasına katkı sağlayan temel unsurlar arasındadır. Takvim, dini, idari ve tarımsal faaliyetlerden doğan ihtiyaçlar neticesinde şekillenerek zamanı programlama aracı haline gelmiştir. Bu açıdan İran takviminde yer alan ay isimleri ya mevsimsel hareketliliğin değişimlerinden türetilmiş ya da doğa olaylarının inanca yansımalarından etkilenmiştir. Bu etki sadece ay isimlerinde kalmayıp ayların her gününün de isimleştirilmesine aracı olmuştur. Tanrı ve melek isimlerinin ay ve gün isimlerine verilmesi İran uygarlığının dini ve mitolojik inançlarına süre gelen bağlılıklarının kanıtıdır. Bu çalışmada, ilk kullanımından günümüze kadar uzanan İran takviminin evrim ve değişim sürecinden ve kendisinde yer alan ay isimlerinin mitolojik anlamlarından ana hatlarıyla bahsedilecektir.
Zitieren
APA
Arısoy, Ş. (2026). İran Takviminin Şekillenmesinde Mitolojinin Rolü. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 159-180. https://doi.org/10.21497/sefad.1829789
Vancouver
Arısoy Ş. İran Takviminin Şekillenmesinde Mitolojinin Rolü. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 2026:159-180. doi:10.21497/sefad.1829789
BibTeX
@article{Arsoy2026,
author = {Arısoy, Şeyda},
title = {İran Takviminin Şekillenmesinde Mitolojinin Rolü},
journal = {Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi},
year = {2026},
number = {55},
pages = {159--180},
doi = {10.21497/sefad.1829789}
}
EUVIMED