ABD’DE BAŞKAN’IN IMPEACHMENT YOLUYLA SORUMLULUĞU: FİİLİYATTA BAŞKANLARIN AZLEDİLMESİ NE KADAR MÜMKÜNDÜR?
İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi · 29.06.2026 · 17 (1) · 244-268
DOI: 10.21492/inuhfd.1867240 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, online erschienen am 29.06.2026. Verfasst von Adnan Küçük. Die Arbeit nennt 31 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
ABD’de 1787 Anayasasında kuvvetler ayrılığına dengeler ve frenler mekanizmasının aşılanmasıyla şekillenen bir başkanlık sistemi kuruldu. Bu sistemde özellikle yasama ile yürütme organları karşılıklı olarak birbirlerini dengeleyici ve frenleyici mekanizmalarla donanımlı hale getirildiler. Yasama ile yürütme arasında dengeleme ve frenleme araçlarından birisi de yürütme yetkisine sahip olan Başkan’ın Kongre tarafından impeachment süreci yoluyla görevine son verilmesidir. Impeachment süreci, Kongre’nin iki kanadında yürütülen iki aşamalı bir soruşturma usulüdür. İlk aşamada Başkan, Başkan yardımcısı, bakanlar ve federal kamu görevlileri hakkında Temsilciler Meclisi tarafından suçlama yapılır. Burada suçlamaya konu olan her bir fiil birer suçlama maddesi başlığı altında belirlenerek kabul edilir. İkinci aşamada hakkında suçlama kararı alınan federal görevliler Senato tarafından yargılanır. İmpeachment, yasama ve yürütme ilişkilerinde yasama lehine “dengeleyici ve frenleyici” mekanizma olarak işlev görmek üzere anayasal sistemde yerini almıştır. Fakat kongredeki partizanlık, azil için aranan üçte iki çoğunluk gibi şartlar, yasamanın yürütmeye karşı sahip olduğu impeachment uygulamasının dengeleyici ve frenleyici işlevini zayıflatmaktadır. Amerika’nın kuruluşundan bu yana 239 yıl içinde sadece 4 başkan hakkında beş kere impeachment uygulaması gerçekleştiği halde hiçbir başkan hakkında görevden alma işlemi gerçekleşmemiştir. Bu vesileyle bundan sonraki yıllarda da impeachment sürecinin etkinliğini azaltan şartlar devam ettiği sürece Başkan’ın azledilmesi ihtimali oldukça zayıf görülüyor.
Zitieren
APA
Küçük, A. (2026). ABD’DE BAŞKAN’IN IMPEACHMENT YOLUYLA SORUMLULUĞU: FİİLİYATTA BAŞKANLARIN AZLEDİLMESİ NE KADAR MÜMKÜNDÜR?. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 17(1), 244-268. https://doi.org/10.21492/inuhfd.1867240
Vancouver
Küçük A. ABD’DE BAŞKAN’IN IMPEACHMENT YOLUYLA SORUMLULUĞU: FİİLİYATTA BAŞKANLARIN AZLEDİLMESİ NE KADAR MÜMKÜNDÜR?. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2026;17(1):244-268. doi:10.21492/inuhfd.1867240
BibTeX
@article{Kk2026,
author = {Küçük, Adnan},
title = {ABD’DE BAŞKAN’IN IMPEACHMENT YOLUYLA SORUMLULUĞU: FİİLİYATTA BAŞKANLARIN AZLEDİLMESİ NE KADAR MÜMKÜNDÜR?},
journal = {İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi},
year = {2026},
volume = {17},
number = {1},
pages = {244--268},
doi = {10.21492/inuhfd.1867240}
}
EUVIMED