Dirençliliği Yeniden Tanımlamak: Vandana Shiva’nın Yaklaşımıyla Alternatif Bir Dirençlilik Okuması
Kastamonu Universitesi Iktisadi ve Idari Bilimler Fakultesi Dergisi · 30.06.2026 · 28 (1) · 48-67
DOI: 10.21180/iibfdkastamonu.1744071 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Kastamonu Universitesi Iktisadi ve Idari Bilimler Fakultesi Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Gökçe Nur Şafak. Die Arbeit nennt 20 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Dirençlilik, uluslararası söylemde ana akım hâline gelmiş ve geniş kabul görmüş bir kavramdır; ancak buna rağmen, kavramın farklı şekillerde yorumlanması hâlâ mümkündür. Bu ön kabule dayanarak, bu çalışma, bir aktivist ve düşünür olan Vandana Shiva’nın Yeryüzü Demokrasisi yaklaşımı ve ekofeminist yaklaşımına içkin olan alternatif bir dirençlilik tanımı yapma imkânını sorunsallaştırmaktadır. Buradan hareketle çalışmada ilk olarak uluslararası gündemde yer aldığı biçimiyle dirençlilik kavramının kapsamı ele alınarak dirençliliğin ilgilendiği alt temaların (gıda güvenliği, yoksulluğun sona erdirilmesi, kırılgan gruplara dirençlilik kazandırılması, sosyo-ekonomik ve çevresel şoklara ve afetlere karşı kırılganlıkların azaltılması vb., toprağın korunması vb.) Shiva’nın Yeryüzü demokrasisi önerisi ile örtüştüğü gösterilmek istenmiştir. Öncelikle düşünürün Yeryüzü Demokrasisi yaklaşımı ile ekofeminist yaklaşımında ekolojik krizin kökenlerine yönelik bakış açısı irdelenmektedir. Shiva’nın yaklaşımının dirençlilik bağlamında özgünlüğü antikapitalist ve yerel bir bakış açısı sunmasından ileri gelmektedir. Çalışmada Shiva’nın yaklaşımının özgünlüklerinden hareketle yeni bir dirençlilik anlayışı ortaya koymaya çalışılmış, böyle bir yaklaşımın yetersizlikleri ile literatür açısından oluşturacağı imkânlar değerlendirilmiştir.
Zitieren
APA
Şafak, G. N. (2026). Dirençliliği Yeniden Tanımlamak: Vandana Shiva’nın Yaklaşımıyla Alternatif Bir Dirençlilik Okuması. Kastamonu Universitesi Iktisadi ve Idari Bilimler Fakultesi Dergisi, 28(1), 48-67. https://doi.org/10.21180/iibfdkastamonu.1744071
Vancouver
Şafak GN. Dirençliliği Yeniden Tanımlamak: Vandana Shiva’nın Yaklaşımıyla Alternatif Bir Dirençlilik Okuması. Kastamonu Universitesi Iktisadi ve Idari Bilimler Fakultesi Dergisi. 2026;28(1):48-67. doi:10.21180/iibfdkastamonu.1744071
BibTeX
@article{afak2026,
author = {Şafak, Gökçe Nur},
title = {Dirençliliği Yeniden Tanımlamak: Vandana Shiva’nın Yaklaşımıyla Alternatif Bir Dirençlilik Okuması},
journal = {Kastamonu Universitesi Iktisadi ve Idari Bilimler Fakultesi Dergisi},
year = {2026},
volume = {28},
number = {1},
pages = {48--67},
doi = {10.21180/iibfdkastamonu.1744071}
}
EUVIMED