Alemdar Gazetesi'ni Kim, Niçin ve Nasıl Kapattı?
Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi · 15.03.2026 · (28) · 94-128
DOI: 10.21021/osmed.1712081 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 15.03.2026. Verfasst von Hasan Çelik. Die Arbeit nennt 109 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Mütareke Döneminin karışık siyasi atmosferi hemen her alana sirayet etmiş, bir yandan İstanbul Hükümetinin diğer yandan işgal kuvvetlerinin uygulamaları yönetimde zafiyete sebep olmuştur. Siyasi arenada olduğu kadar kamu görevlerinde de bir bakıma yetki karmaşası yaşanmaktaydı. 1919’da iki kez İstanbul Polis Müdüriyet-i Umumiyesi görevinde bulunan Halil Nedim’in uygulamaları bu karmaşa içinde istisnai bir örnek oluşturmaktadır. Nitekim Halil Nedim, bu yıllarda birçok kez yetkilerini aşarak kararlar aldığından basında birtakım huzursuzluklara yol açmıştır. Polis müdürünün Alemdar gazetesini yetkilerini aşarak keyfi olarak kapatması yönetim alanındaki zafiyetin göstergelerindendir. Nitekim Halil Nedim’in süresiz kapattığı Alemdar’ın Meclis-i Vükela kararıyla yeninden neşre başlaması da kanuna aykırı hareket ettiğini doğrulamaktadır. Meclis-i Vükela kararı olmadan kapatılan gazete ilginç şekilde Meclis-i Vükela kararıyla yeniden neşre başlayabilmiştir. Çalışmada sansür tarihi açısından ilginç özellikleri barındıran Alemdar’ın kapatılma süreci ele alınarak gazetenin kapatılmasının arka planı ortaya konulmuştur. Yetkisi olmadığı hâlde bir gazeteyi kapatmaya kendini muktedir gören Halil Nedim’i bu yola sevk eden sebepler araştırılarak, kapatma hadisenin neden kanunsuz olduğu incelenmiş, böylelikle Mütareke Döneminin karışık ve karmaşık siyasi yapısındaki otorite boşluğunun bir polis memuruna inisiyatif alarak gazete kapattırma yetkisi verdiği görülmüştür. Halil Nedim tarafından Alemdar’ın kapatılma süreci, ağırlıklı olarak dönemin süreli yayınları, arşiv belgeleri ve ikincil kaynaklarla desteklenip vaka analizi yöntemiyle incelenmiştir.
Zitieren
APA
Çelik, H. (2026). Alemdar Gazetesi'ni Kim, Niçin ve Nasıl Kapattı?. Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, 94-128. https://doi.org/10.21021/osmed.1712081
Vancouver
Çelik H. Alemdar Gazetesi'ni Kim, Niçin ve Nasıl Kapattı?. Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi. 2026:94-128. doi:10.21021/osmed.1712081
BibTeX
@article{elik2026,
author = {Çelik, Hasan},
title = {Alemdar Gazetesi'ni Kim, Niçin ve Nasıl Kapattı?},
journal = {Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
number = {28},
pages = {94--128},
doi = {10.21021/osmed.1712081}
}
EUVIMED