Eudoksos’tan Ptolemaios’a Göklerin Geometrik Kurgulanışı
Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi · 30.09.2026 · 25 (2) · 309-331
DOI: 10.20981/kaygi.1923299 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, online erschienen am 30.09.2026. Verfasst von Seçil Özdemir. Die Arbeit nennt 22 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Öz: Geçmişten günümüze değin bütün gök bilimciler, evrenin işleyişine dair büyük bir merak içinde olmuşlardır. Bilinmeyene yönelik süregelen bu arayış, Knidoslu Eudoksos’un, evreni geometrik bir şekilde tasarlamasıyla yeni bir boyut kazanmıştır. Onun Ortak Merkezli Küreler Modeli matematik ve geometri temellidir. Eudoksos’un, modeli göklerin sistematik bir kavrayışla irdelenmesi gerektiği düşüncesinin önünü açmıştır. Eudoksos’tan sonra gökler artık geometrik ve matematik unsurlarla açıklanmaya başlanmıştır. Eudoksos her ne kadar evren tasarımını eksiksiz bir şekilde oluşturmaya çalışsa da mevcut sistemde pek çok eksiklik söz konusu olmuştur. Eudoksos ile başlayan geometri temelli evren tasarımı, yine geometri ve matematik ışığında ilerlemeye devam etmiştir. Eudoksos’tan sonra gelen her gök bilimci kendinden önceki gök bilimcilerin eksikliklerini gidermeye çalışmıştır. Aristarkhos, Pontuslu Herakleides ve Ptolemaios Grek dönemindeki önemli gök bilimcilerindendir. Bu gök bilimcilerin her biri Eudoksos’un sistemini kendi düşünce örüntüleri çerçevesinde ele almışlardır. Ptolemaios haricinde diğer gök bilimcileri evreni açıklama noktasında önemli katkılar sunsa da hiçbirinin evren tasarımı Ptolemaios kadar etkin olmamıştır. Ptolemaios’un evren tasarımı yaklaşık on dört yüzyıl boyunca hakimiyetini sürdürmüştür. Bu çalışmada Eudoksos’tan başlayıp, Aristarkhos’un, Pontuslu Herakleides’in ve Ptolemaios’un evren tasarımlarına yer verilecek olup bunun akabinde özellikle Ptolemaios’un evren tasarımının neden bu kadar uzun süre hâkimiyet sürdüğü tartışılacak ve sonrasında değerlendirme ile tamamlanacaktır.
Zitieren
APA
Özdemir, S. (2026). Eudoksos’tan Ptolemaios’a Göklerin Geometrik Kurgulanışı. Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 25(2), 309-331. https://doi.org/10.20981/kaygi.1923299
Vancouver
Özdemir S. Eudoksos’tan Ptolemaios’a Göklerin Geometrik Kurgulanışı. Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi. 2026;25(2):309-331. doi:10.20981/kaygi.1923299
BibTeX
@article{zdemir2026,
author = {Özdemir, Seçil},
title = {Eudoksos’tan Ptolemaios’a Göklerin Geometrik Kurgulanışı},
journal = {Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi},
year = {2026},
volume = {25},
number = {2},
pages = {309--331},
doi = {10.20981/kaygi.1923299}
}
EUVIMED