Zihin Felsefesine Bir Katkı: Zihin-Beden Problemine Topçu’nun Hareket Felsefesiyle Bakılabilir mi?
Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi · 30.09.2026 · 25 (2) · 108-128
DOI: 10.20981/kaygi.1921072 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, online erschienen am 30.09.2026. Verfasst von Peyami Safa Gülay. Die Arbeit nennt 22 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, zihin felsefesinin en köklü tartışmalarından biri olan zihin-beden problemini, çağdaş bedenlenmiş zihin yaklaşımları ve Nurettin Topçu’nun hareket felsefesi üzerinden yeniden yorumlamaktadır. Topçu’nun hareket felsefesi geleneksel anlayışın zihni yalnızca beyne indirgeyen kısıtlı bakış açısının karşısına, bilişsel süreçlerin bedene ve çevreye yayılan dinamik yapısını çıkaran literatürle birlikte okunabilir. Fakat Topçu düşüncesi, bu yayılmaya rağmen problemi aşkınlığa müracaat etmeden, fizik sınırlar içerisinde çözmeye çalışan klasik analitik literatürden de ayrışır. Özellikle yayılmış zihin teziyle ilişkisi içerisinde Topçu’nun hareketi merkeze alan düşüncesi, aşkınlığı özgün bir tarzda gündeme getirerek açılım sağlar. Topçu’nun yaklaşımı, zihni fiziksel sınırların ötesine taşıyarak insan deneyimini ilahi kaynakla ilişkilendirir ve materyalist açıklamaların yetersiz kaldığı noktalarda yönelik bir teklif getirir. Bunu yaparken, idealist felsefe geleneğinin karşılaştığı problemi de aşmaya çalışır ve aşkın olanla içkin olan arasındaki ilişkiyi hareket tecrübesinde kurar. Böylelikle hareket düşüncesi, analitik felsefenin imkânlarını özgün bir aşkınlık düşüncesiyle birleştirerek zihin-beden ikiliğini aşmaya yönelik bir yöntem olarak değerlendirilebilir. Bu yöntem bugün felsefenin materyalizm-idealizm gerilimine sıkışmaktan kaynaklanan krizinden bir çıkış yolu olma imkânını da barındırmaktadır.
Zitieren
APA
Gülay, P. S. (2026). Zihin Felsefesine Bir Katkı: Zihin-Beden Problemine Topçu’nun Hareket Felsefesiyle Bakılabilir mi?. Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 25(2), 108-128. https://doi.org/10.20981/kaygi.1921072
Vancouver
Gülay PS. Zihin Felsefesine Bir Katkı: Zihin-Beden Problemine Topçu’nun Hareket Felsefesiyle Bakılabilir mi?. Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi. 2026;25(2):108-128. doi:10.20981/kaygi.1921072
BibTeX
@article{Glay2026,
author = {Gülay, Peyami Safa},
title = {Zihin Felsefesine Bir Katkı: Zihin-Beden Problemine Topçu’nun Hareket Felsefesiyle Bakılabilir mi?},
journal = {Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi},
year = {2026},
volume = {25},
number = {2},
pages = {108--128},
doi = {10.20981/kaygi.1921072}
}
EUVIMED