Ahlaki Tikelcilik: Ahlaki Kurallar Olmadan Ahlaklı Olmak
Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi · 29.03.2026 · 25 (1) · 83-107
DOI: 10.20981/kaygi.1794868 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, online erschienen am 29.03.2026. Verfasst von Cemre Demirel. Die Arbeit wurde bisher 1-mal zitiert (Crossref) und nennt 21 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Ahlaki tikelcilik, sabit evrensel ahlaki ilkelerin olmadığını ve ahlakın tamamen bağlama dayalı olduğunu öne sürer. Ahlaki tikelciliğin benimsediği holistik yaklaşım, bir durumda ahlaki gerekçe olabilecek bir özelliğin başka durumlarda hiçbir gerekçe sunmayabileceğine ve hatta karşıt gerekçe de olabileceğine dikkat çeker. Örneğin yalan söylemek yanlışken, bir hayat kurtarmak için yalan söylemek doğru kabul edilebilmektedir. Bu nedenle ahlaki tikelciliğe göre ahlaki ilke ve kurallar, hayatın karmaşıklığını yakalamada ve ahlaki çatışmaların doğasını açıklamada yetersiz kalmaktadır. Makalede tikelciliğin bu iddialarına cevaplar verilmiş, tikelciliğin zıttı olan ahlaki genelciliğin ılımlı bir türü olan Ross’çu çoğulculuktan taraf olunmuştur. Bir durumda ahlaken yanlış olan bir eylemin, bir başka durumda ahlaken doğru olabileceği günlük deneyimlerimizle uyuşan bir gerçektir. Ancak bu durum, bizi ahlaki tikelciliğe götürecek kadar güçlü bir paradigma sunmamaktadır. Zira her ahlaki durum biricik olsa da tamamen benzersiz değildir. Durumlar arasında benzerlikler ve örüntüler vardır. Bu örüntüler sayesinde ahlaki bir dil oluşturur ve bu benzer durumlara uygulanabilecek ilkeler keşfederiz. Ahlaki ilkelerimiz ise bize hangi yönde eylemde bulunacağımız hususunda ahlaki gerekçeler temin eder. Dolayısıyla bağlamın önemli olması, her şeye rağmen ahlaki ilkeleri tamamen geçersiz kılmamaktadır.
Zitieren
APA
Demirel, C. (2026). Ahlaki Tikelcilik: Ahlaki Kurallar Olmadan Ahlaklı Olmak. Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 25(1), 83-107. https://doi.org/10.20981/kaygi.1794868
Vancouver
Demirel C. Ahlaki Tikelcilik: Ahlaki Kurallar Olmadan Ahlaklı Olmak. Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi. 2026;25(1):83-107. doi:10.20981/kaygi.1794868
BibTeX
@article{Demirel2026,
author = {Demirel, Cemre},
title = {Ahlaki Tikelcilik: Ahlaki Kurallar Olmadan Ahlaklı Olmak},
journal = {Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi},
year = {2026},
volume = {25},
number = {1},
pages = {83--107},
doi = {10.20981/kaygi.1794868}
}
EUVIMED