Politik Teoloji ve Kurtuluş Teolojisi
Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi · 29.03.2026 · 25 (1) · 59-82
DOI: 10.20981/kaygi.1578659 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, online erschienen am 29.03.2026. Verfasst von Aslı Şahinkaya. Die Arbeit nennt 37 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Politik teoloji, köklü bir geçmişe sahip olmakla birlikte, çağdaş tartışmalarda Walter Benjamin’in, Şiddetin Eleştirisi Üzerine (Zur Kritik der Gewalt, 1921) ve Carl Schmitt’in, Politik Teoloji (Politische Theologie, 1922) metinleri başlangıç kabul edilir. Benjamin, teolojiyi egemenliğin şiddetini ve sınırlarını açığa çıkarmak için kullanırken Schmitt, teoloji ile egemenliği temellendirir. Schmitt’in teorilerini eleştiren Johann Babtist Metz ise politik teoloji teorisini, evrensel dayanışma, acı çekenlerin otoritesi ve özgürleşme mücadelesi kavramlarıyla oluşturmuştur. Teolojik kavramlarla politik kavramlar arasındaki ilişkiye odaklanan politik teoloji, teolojinin kendisinin politik bilinci ile ilgilenmektedir. Bütün politik teoloji teorilerinin ortak noktasının modernite eleştirisi olduğu söylenebilir. Çalışmanın diğer odağı olan kurtuluş teolojisi ise yoksulluk içinde yaşayan toplumlarda sosyal sorumluluğu merkeze alan anlayıştır. 1960’larda Latin Amerika’daki sefalet ortamında teolojinin görevi sorgulanmıştır. 1968’de Medellin Konferansı ile yoksulluk problemi resmen Kilise’nin gündemine alınmıştır. Bu dönemde, teolojinin görevine dair pek çok yanıt içinde kurtuluş teolojisi Marksizm’le olan ittifakı nedeniyle diğerlerinden ayrılır ve eleştirilir. Kurtuluş teolojisinde, büyük oranda Hristiyanlık öğretileriyle birlikte adaletin, sosyal düzenin dönüştürülmesinin ve politik eylemlerin beraber ele alındığı, birbirlerinin gereği olduğu görülür. Politik teolojinin kaynaklarında da benzer temalara rastlanmaktadır. Bu çalışmanın asıl amacı iki alanın kesiştiği ve ayrıştığı noktaları ortaya koymaktır. Kurtuluş teolojisinin politik teolojinin bir alt kolu olduğuna dair yaklaşımın karşısında ikisinin kesinlikle birbirinden ayrı olduğunu ileri süren argüman vardır. Sonuç olarak kurtuluş teolojisi, politik teolojinin bir uzantısı değildir, yine de ortaklaştıkları kimi konularda derinlemesine düşünülmesi ve bunların yaşamın, teolojinin ve politikanın parçası haline getirilmesi fikri bu çalışmanın önerisidir.
Zitieren
APA
Şahinkaya, A. (2026). Politik Teoloji ve Kurtuluş Teolojisi. Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 25(1), 59-82. https://doi.org/10.20981/kaygi.1578659
Vancouver
Şahinkaya A. Politik Teoloji ve Kurtuluş Teolojisi. Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi. 2026;25(1):59-82. doi:10.20981/kaygi.1578659
BibTeX
@article{ahinkaya2026,
author = {Şahinkaya, Aslı},
title = {Politik Teoloji ve Kurtuluş Teolojisi},
journal = {Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi},
year = {2026},
volume = {25},
number = {1},
pages = {59--82},
doi = {10.20981/kaygi.1578659}
}
EUVIMED