EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Sofist Diyalogu Üzerine Bir İnceleme: Varolan, Varolmayan, Başka ve Yanlış

Mehmet ÇİÇEK, Mehmet Fatih ELMAS

Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi · 15.09.2023

DOI: 10.20981/kaygi.1269427 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, online erschienen am 15.09.2023. Verfasst von Mehmet ÇİÇEK und 1 weiteren Autor:innen.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Toplum içinde gördükleri itibara karşı neredeyse tüm diyaloglarında Sofistlere ve sofistik söz söyleme tarzına karşı eleştirilerini sıralayan Platon, onları hiçbir eserinde Sofist diyalogundaki kadar sistemli bir şekilde eleştirmemiştir. Bu diyalogun ayrıymış gibi görünen ancak birbirini tamamlayan iki ana savı vardır. Birincisi, büyük saygı duyduğu Parmenides’in düşüncelerinde -“baba katli” gibi bir yakıştırmayı göze alacak kadar- derinleşmek; ikincisi ise sofistlerin tümüne müşterek beyan yapısının doğruluk ve yanlışlık ile olan ilişkisini hakikat bağlamında incelemek. Buna göre Platon için Parmenides’in yaklaşımı, yapısı gereği sadece "(var-)dır" hattını kabul ettiğinden, "(var-)değil-dir" cihetine kapı açmaz. Bu durum ise ancak "değil-dir"e nispeti bakımından incelenebilecek beyanların nasıl incelenebileceği sorununu doğurur. Çünkü bir sofiste ne zaman "değil-dir" ile karşılık verilirse verilsin, sofist "değil-dir"in daima "(var-)değil-dir" ile "birlik"ine adım atar ve bu durum da ilginç bir biçimde onun beyanının Parmenides’in "(var-)dır" ve "(var-)değil-dir" ayrımı üzerinden kavranışını getirir. Parmenides’in dediği gibi eğer logosun izin verdiği yegâne değiş "(var-)dır" ise sofistlerin beyanlarının "ne"ye dair olduğu hakkında logos düzleminde konuşulamaz. Platon, Parmenides’in kavramsal çerçevesinde bir ıslahata giderek, sofistlerin yanlışa, taklide, hatta varolmayana (ancak bir anlamda da varolanaa) dair konuştuklarını düşünür. Bu nedenle, Sofist diyalogunda Platon, ilk olarak varolmayanın ne bakımdan var olduğunu ortaya koyarak, “yanlış” denilen (logosu veya anlamı olan ancak doğru olmayan) beyanların, mümkün olma imkânını temellendirmeye çalışmaktadır. Başka bir ifadeyle, Platon, kendisi açısından, Parmenides’in varolmayana dair düşüncelerini genişleterek hiçbir şekilde varolmayanın yanına, başka ideası ile aynı anlamda kullandığı varolmayanın ne anlamda var olduğunu kanıtlamaya çalışarak, yanlışın dayandığı varlık zeminini kurmaya çalışır. Dolayısıyla diyalogun ayrı gibi görünen iki düşüncenin esasen birbirini tamamlayan yönü de böylelikle açığa çıkar. Bu inceleme, Sofist diyalogunda geliştirilen akıl yürütmelerde bir derinleşmeyle, Platon’un düşüncelerini bu konuda nasıl bir düzeye taşıdığını ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Zitieren

APA

ÇİÇEK, M., & ELMAS, M. F. (2023). Sofist Diyalogu Üzerine Bir İnceleme: Varolan, Varolmayan, Başka ve Yanlış. Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi. https://doi.org/10.20981/kaygi.1269427

Vancouver

ÇİÇEK M, ELMAS MF. Sofist Diyalogu Üzerine Bir İnceleme: Varolan, Varolmayan, Başka ve Yanlış. Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi. 2023. doi:10.20981/kaygi.1269427

BibTeX
@article{EK2023,
  author = {ÇİÇEK, Mehmet and ELMAS, Mehmet Fatih},
  title = {Sofist Diyalogu Üzerine Bir İnceleme: Varolan, Varolmayan, Başka ve Yanlış},
  journal = {Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi},
  year = {2023},
  doi = {10.20981/kaygi.1269427}
}
Kostenlos starten →