Eğitim Harcamalarının Etkinliği ve PISA Performansı: OECD Ülkeleri ve Türkiye Üzerine Bir Analiz
Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi · 10.04.2026 · 12 (1) · 353-374
DOI: 10.20979/ueyd.1865092 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, online erschienen am 10.04.2026. Verfasst von Ayşe Atılgan Yaşa und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 44 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, eğitim harcamalarının öğrenci başarısına etkisini etkinlik perspektifiyle incelemekte ve Türkiye'nin OECD ülkeleri arasındaki konumunu değerlendirmektedir. Veri Zarflama Analizi (VZA) yöntemiyle 2003–2021 döneminde 35 OECD ülkesinin kamu ve özel eğitim harcamaları ile PISA fen, matematik ve okuma skorları analiz edilmiştir. Bulgular, eğitim harcamalarının etkinliğinin yalnızca bütçe büyüklüğüne değil, kaynak tahsisinin niteliğine bağlı olduğunu ortaya koymaktadır. Finlandiya ve Japonya gibi yüksek etkinlik gösteren ülkeler, öğretmen kalitesine, STEM odaklı müfredat reformlarına ve pedagojik altyapıya öncelik vermektedir. Türkiye, 2003–2012 döneminde göreli yüksek etkinlik sergilemesine rağmen, 2015 sonrasında belirgin bir gerileme yaşamıştır. Bu durum, artan eğitim harcamalarının sınıf içi kaliteye yeterince yansımadığını göstermektedir. Çalışma, Türkiye'nin eğitim politikalarını öğretmen eğitimi, müfredat reformları, okul özerkliği ve bölgesel eşitsizliklerin giderilmesi üzerine yeniden yapılandırması gerektiğine işaret etmektedir. Araştırma, VZA ve kümeleme analizinin entegre kullanımıyla eğitim etkinliğinin çok boyutlu değerlendirilmesine olanak tanıyarak, kanıta dayalı politika tasarımına ampirik katkı sağlamaktadır.
Zitieren
APA
Yaşa, A. A., & Yüzbaşı, G. (2026). Eğitim Harcamalarının Etkinliği ve PISA Performansı: OECD Ülkeleri ve Türkiye Üzerine Bir Analiz. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 12(1), 353-374. https://doi.org/10.20979/ueyd.1865092
Vancouver
Yaşa AA, Yüzbaşı G. Eğitim Harcamalarının Etkinliği ve PISA Performansı: OECD Ülkeleri ve Türkiye Üzerine Bir Analiz. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi. 2026;12(1):353-374. doi:10.20979/ueyd.1865092
BibTeX
@article{Yaa2026,
author = {Yaşa, Ayşe Atılgan and Yüzbaşı, Gonca},
title = {Eğitim Harcamalarının Etkinliği ve PISA Performansı: OECD Ülkeleri ve Türkiye Üzerine Bir Analiz},
journal = {Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi},
year = {2026},
volume = {12},
number = {1},
pages = {353--374},
doi = {10.20979/ueyd.1865092}
}
EUVIMED