OECD Ülkelerinin Küresel Sağlık Güvenliği Endeksine Dayalı Çok Boyutlu Ölçekleme Analizi ve Kümeleme Analizine Göre Sınıflamaları
Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi · 10.04.2026 · 12 (1) · 123-148
DOI: 10.20979/ueyd.1797748 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, online erschienen am 10.04.2026. Verfasst von Aylin Alkaya. Die Arbeit nennt 38 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Küresel salgınlar hızla yayılabildiğinden güçlü ve dayanıklı halk sağlığı sistemleri ve sağlık güvenliği oluşturmak büyük önem taşımaktadır. Ülkelerin sağlık güvenliği durumu Küresel Sağlık Güvenliği Endeksi (KSGE) ile değerlendirilebilmektedir. Çalışmanın amacı 2019 yılı ve 2021 yılı KSGE bileşenlerine dayalı Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Teşkilatı (OECD) üyesi ülkelerinin sınıflamalarının çok değişkenli istatistiksel analiz tekniklerinden çok boyutlu ölçekleme analizi (ÇBÖ) ve kümeleme analizi yapılmasıdır. Kümeleme analizi sonuçlarına göre, 2019 yılı verisinde Avustralya, Kanada, Danimarka, Finlandiya, Almanya, Hollanda, Slovenya, Güney Kore, İsveç, Birleşik Krallık ve ABD aynı kümede sınıflanmıştır. Bu küme, KSGE’nin tüm bileşenleri açısından en iyi ortalama değerlerine sahip ülkelerden oluşmaktadır. 2021 yılı için aynı kümede sınıflanan Avustralya, Belçika, Kanada, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Hollanda, Slovenya, İsveç, Birleşik Krallık ve ABD ile başka bir kümede sınıflanan Almanya, Japonya, Letonya, Litvanya, Yeni Zelanda, Güney Kore ve İspanya’nın KSGE bileşen değerlerinin diğer iki kümedeki değerlerden daha iyi seviyede olduğu belirlenmiştir. ÇBÖ’de 2019 ve 2021 yıllarında KSGE bileşenlerine göre iyi seviyede olan ülkelerin birbirine yakın ve iki boyutlu uzayda şeklin sol tarafında konumlandığı; düşük seviyede olan ülkelerin birbirine yakın ve iki boyutlu uzayda şeklin sağ tarafında konumlandığı belirlenmiştir.
Zitieren
APA
Alkaya, A. (2026). OECD Ülkelerinin Küresel Sağlık Güvenliği Endeksine Dayalı Çok Boyutlu Ölçekleme Analizi ve Kümeleme Analizine Göre Sınıflamaları. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 12(1), 123-148. https://doi.org/10.20979/ueyd.1797748
Vancouver
Alkaya A. OECD Ülkelerinin Küresel Sağlık Güvenliği Endeksine Dayalı Çok Boyutlu Ölçekleme Analizi ve Kümeleme Analizine Göre Sınıflamaları. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi. 2026;12(1):123-148. doi:10.20979/ueyd.1797748
BibTeX
@article{Alkaya2026,
author = {Alkaya, Aylin},
title = {OECD Ülkelerinin Küresel Sağlık Güvenliği Endeksine Dayalı Çok Boyutlu Ölçekleme Analizi ve Kümeleme Analizine Göre Sınıflamaları},
journal = {Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi},
year = {2026},
volume = {12},
number = {1},
pages = {123--148},
doi = {10.20979/ueyd.1797748}
}
EUVIMED