İKONOKLAZMIN 21. YÜZYILDAKİ YÜZÜ: ASYA VE ORTADOĞU'DA KÜLTÜREL KİMLİKLER VE TARİHİ ANITLARIN ÇÖKÜŞÜ
Anadolu Üniversitesi Sanat & Tasarım Dergisi · 01.06.2026 · 16 (1) · 97-122
DOI: 10.20488/sanattasarim.1948864 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Anadolu Üniversitesi Sanat & Tasarım Dergisi, online erschienen am 01.06.2026. Verfasst von Sezer Cihaner Keser. Die Arbeit nennt 42 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
İkonoklazm, tarih boyunca birçok medeniyette farklı motivasyonlarla uygulanmış bir yıkım pratiğidir. Zamanın dijitalleştiği son yıllarda ise dini motivasyonla hareket eden radikal yapıların, tarihi ve kültürel mirası yıkmak suretiyle küresel bir ikonoklazm hareketine öncülük ettikleri gözlenmektedir. Taliban’ın Afganistan’daki Buddha heykellerini, IŞİD’in Suriye’deki antik kentler ile figüratif heykelleri hedef alması, günümüzün en trajik ikonoklazm örneklerindendir. Bu radikal grupların eylemleri, yalnızca tarihsel yapıları değil, aynı zamanda eserlerin taşıdığı kültürel kimliği de tahrip etmektedir. Bu araştırma, her iki pratiğin ideolojik güdülerle şekillendirilmiş ortak bir ikonoklast strateji çerçevesinde nasıl örtüştüğünü tartışmaktadır. Araştırmada ele alınan anıtsal yapıların yıkımına karşı uluslararası toplumun çeşitli koruma altına alma, acil kurtarma ve restorasyon projeleriyle tepki verdiği gözlenmektedir. UNESCO’nun öncülüğünde bazı eserlerin kısa sürede korunduğu ve restore edildiği de gözlenmektedir. Bu araştırmanın inceleme alanı, 21. yüzyılın başlarında inançsal gerekçelerle gerçekleştirilen kültürel tahribatlarda kullanılan yöntemlerin ideolojik arka planları ve yıkımlara verilen uluslararası tepkilerdir. Çalışmada, radikal görüşlere sahip dini yapılanmaların özellikle anıtsal yapılar ve figüratif heykellere yönelik eylemlerinin arkasındaki ideolojik ve ekonomik motivasyonları göstergelere dayalı olarak ele alınmaktadır. Bununla birlikte kültürel tahribatın toplumsal etkilerine yönelik uluslararası tepkiler de kapsamlı bir şekilde incelenmiş ve mevcut durum değerlendirmesi yapılmıştır.
Zitieren
APA
Keser, S. C. (2026). İKONOKLAZMIN 21. YÜZYILDAKİ YÜZÜ: ASYA VE ORTADOĞU'DA KÜLTÜREL KİMLİKLER VE TARİHİ ANITLARIN ÇÖKÜŞÜ. Anadolu Üniversitesi Sanat & Tasarım Dergisi, 16(1), 97-122. https://doi.org/10.20488/sanattasarim.1948864
Vancouver
Keser SC. İKONOKLAZMIN 21. YÜZYILDAKİ YÜZÜ: ASYA VE ORTADOĞU'DA KÜLTÜREL KİMLİKLER VE TARİHİ ANITLARIN ÇÖKÜŞÜ. Anadolu Üniversitesi Sanat & Tasarım Dergisi. 2026;16(1):97-122. doi:10.20488/sanattasarim.1948864
BibTeX
@article{Keser2026,
author = {Keser, Sezer Cihaner},
title = {İKONOKLAZMIN 21. YÜZYILDAKİ YÜZÜ: ASYA VE ORTADOĞU'DA KÜLTÜREL KİMLİKLER VE TARİHİ ANITLARIN ÇÖKÜŞÜ},
journal = {Anadolu Üniversitesi Sanat & Tasarım Dergisi},
year = {2026},
volume = {16},
number = {1},
pages = {97--122},
doi = {10.20488/sanattasarim.1948864}
}
EUVIMED