Türkçe Dersi Öğretim Programları ve Ders Kitaplarının PISA Metin Sınıflandırma Kategorilerine Göre İncelenmesi
Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi · 14.04.2026 · 30 (1) · 297-313
DOI: 10.20296/tsadergisi.1654417 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, online erschienen am 14.04.2026. Verfasst von Pınar Kanık Uysal und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 1 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışmada, Türkçe Dersi Öğretim Programlarını ve Türkçe ders kitaplarını PISA’nın metin sınıflandırma yaklaşımı bağlamında incelemek amaçlanmıştır. Çalışmanın temel problemi, Programlardaki metin sınıflandırma yaklaşımı ile PISA’daki metin sınıflandırma yaklaşımını karşılaştırmak ve Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin PISA metin sınıflandırma yaklaşımına göre çeşitliliğini incelemektir. Çalışma, doküman inceleme yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. 2019 ve 2024 Programları ile Programlara uygun MEB Türkçe ders kitapları incelenmiştir. Öncelikle Programların metin sınıflandırma yaklaşımı PISA metin sınıflandırma yaklaşımıyla karşılaştırılmış daha sonra PISA metin ölçütleri ile Türkçe ders kitaplarındaki metinler sınıflandırılmıştır. Araştırmada, Programların PISA’ya kıyasla daha sınırlı bir metin sınıflandırma yaklaşımı benimsediği ve ders kitaplarında metin sınıflarının orantısız bir dağılım gösterdiği bulgusuna ulaşılmıştır. Özellikle dinamik metinlerin, çok kaynaklı metinlerin ve etkileşim türündeki metinlerin sınırlı kullanıldığı görülmüştür. Ayrıca PISA’nın metinleri biçim, içerik ve amaç gibi çeşitli ölçütlere göre sınıflandırmasına karşın Programların sınıflandırma yaklaşımının yalnızca metin türü temelinde şekillendiği tespit edilmiştir. Çalışma; PISA’nın okuma becerilerini günlük yaşam bağlamında değerlendirdiğini, Programların ise dilin kültürel ve estetik boyutlarını da içeren daha geniş kapsamlı bir eğitim hedeflediğini ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgulardan hareketle Türkçe ders kitapları ve Program hakkında araştırmacılara, program hazırlayıcılara ve ders kitabı yazarlarına öneriler sunulmuştur.
Zitieren
APA
Uysal, P. K., & Uygur, F. N. (2026). Türkçe Dersi Öğretim Programları ve Ders Kitaplarının PISA Metin Sınıflandırma Kategorilerine Göre İncelenmesi. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 30(1), 297-313. https://doi.org/10.20296/tsadergisi.1654417
Vancouver
Uysal PK, Uygur FN. Türkçe Dersi Öğretim Programları ve Ders Kitaplarının PISA Metin Sınıflandırma Kategorilerine Göre İncelenmesi. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi. 2026;30(1):297-313. doi:10.20296/tsadergisi.1654417
BibTeX
@article{Uysal2026,
author = {Uysal, Pınar Kanık and Uygur, Feyza Nur},
title = {Türkçe Dersi Öğretim Programları ve Ders Kitaplarının PISA Metin Sınıflandırma Kategorilerine Göre İncelenmesi},
journal = {Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi},
year = {2026},
volume = {30},
number = {1},
pages = {297--313},
doi = {10.20296/tsadergisi.1654417}
}
EUVIMED