EUVIMEDEUVIMED entdecken
Open Access · CC BY 4.0

Kwantowy „diamat” Slavoja Žižka

Bartosz Wójcik

Praktyka Teoretyczna · 18.05.2026 · (4(58)) · 191-224

DOI: 10.19195/prt.2025.4.9 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Praktyka Teoretyczna, online erschienen am 18.05.2026. Verfasst von Bartosz Wójcik. Die Arbeit nennt 39 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Esej stanowi recenzję książki Quantum History: A New Materialist Philosophy Slavoja Žižka, odczytanej jako kolejna iteracja jego długofalowego projektu „materializmu dialektycznego 2.0”. Autor rekonstruuje trzy główne poziomy tej propozycji: ontologię inspirowaną mechaniką kwantową, reinterpretację materializmu historycznego oraz polityczną figurę „komunizmu rozpaczy”. W części ontologicznej analizowana jest próba ugruntowania sprzeczności jako podstawowej struktury bytu poprzez odwołanie do pojęć superpozycji, kolapsu i retroaktywności, a także rola podmiotowości jako „znikającego pośrednika” między ontologią, historią i polityką. Recenzja pokazuje jednak, że gest naturalizacji dialektyki pozostaje wewnętrznie sprzeczny: fizyka kwantowa nie funduje dialektyki, lecz zostaje podporządkowana wcześniejszemu schematowi heglowsko-lacanowskiemu, co prowadzi do paralaksy między materializmem a dialektyką. W części politycznej omówiona zostaje Žižkowska figura radykalnego defetyzmu jako źródła nadziei, streszczona w triadzie Adorno–Kafka–Beckett oraz w koncepcji „umiarkowanego konserwatywnego komunizmu”. Artykuł argumentuje, że Quantum History nie jest systematyczną teorią, lecz literacko-filozoficznym eksperymentem, w którym napięcia między nauką, filozofią i polityką nie zostają rozwiązane, lecz świadomie utrzymane jako konstytutywne dla współczesnej myśli krytycznej.

Zitieren

APA

Wójcik, B. (2026). Kwantowy „diamat” Slavoja Žižka. Praktyka Teoretyczna, 191-224. https://doi.org/10.19195/prt.2025.4.9

Vancouver

Wójcik B. Kwantowy „diamat” Slavoja Žižka. Praktyka Teoretyczna. 2026:191-224. doi:10.19195/prt.2025.4.9

BibTeX
@article{Wjcik2026,
  author = {Wójcik, Bartosz},
  title = {Kwantowy „diamat” Slavoja Žižka},
  journal = {Praktyka Teoretyczna},
  year = {2026},
  number = {4(58)},
  pages = {191--224},
  doi = {10.19195/prt.2025.4.9}
}
Kostenlos starten →