EUVIMEDEUVIMED entdecken
Open Access · CC BY 4.0

Biologia wolnej woli

Mirosław Kocur

Prace Kulturoznawcze · 2024

DOI: 10.19195/0860-6668.28.2.7 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Prace Kulturoznawcze, 2024. Verfasst von Mirosław Kocur. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Robert Sapolsky, kultowy neurobiolog i prymatolog z prestiżowego Uniwersytetu Stanforda w Kalifornii, jest mistrzem autopromocji.W ciągu kilku miesięcy zdominował internetowe streamingi związane z nauką.W wykładach, rozmowach, ale też sporach z wdziękiem i humorem rozsławia kontrowersyjne tezy swej ostatniej książki o programowym i nieco szokującym tytule Determined: The Science of Living Without Free Will.Książka ukazała się w Stanach Zjednoczonych 17 października 2023 roku i wciąż jest gorąco debatowana, zresztą w dużym stopniu z udziałem autora.Wiele tez tej książki Sapolsky zaprezentował pięć lat wcześniej w opasłym tomie Behave: The Biology of Humans at Our Best and Worst.Amerykańska premiera tej publikacji odbyła się 2 maja 2017 roku, a już cztery lata później, 8 marca 2021 roku, książka ukazała się po polsku w pomysłowym przekładzie Piotra Szymczaka jako Zachowuj się.Jak biologia wydobywa z nas to, co najgorsze i to, co najlepsze.Behave… i Determined… mają podobną strukturę narracyjną.Sapolsky bada, jakie procesy biologiczne i uwarunkowania środowiskowe mogły poprzedzić każde działanie czy decyzję.Co wydarzyło się sekundę wcześniej, godzinę, rok, tysiąc lat… W Behave… Sapolsky sygnalizuje iluzję wolnej woli tylko w jednym rozdziale, poświęconym zagadnieniom legislacyjnym.Brak szerszej dyskusji nad tym tematem skłonił autora do prowokacji.W Determined… Sapolsky atakuje czytelnika już samym tytułem: nauka o życiu bez wolnej woli!Wow! -że nawiążę do specyfi cznej, gawędziarskiej poetyki Amerykanina.Wolna wola to fi kcja!Sapolsky wali bez ogródek.Nie bierze jeńców.Główne zadanie, które uczony postanowił zrealizować w książce, brzmi: zbadać, w jaki sposób biologia, na którą nie mamy wpływu, w interakcji ze środowiskiem, na które nie mamy wpływu, sprawia, że jesteśmy, jacy jesteśmy!Kiedy przychodzimy na świat -wyjaśnia Sapolsky -nasza przyszłość w dużym stopniu została już zadecydowana.Nie możemy sobie wybrać rodziców.

Zitieren

APA

Kocur, M. (2024). Biologia wolnej woli. Prace Kulturoznawcze. https://doi.org/10.19195/0860-6668.28.2.7

Vancouver

Kocur M. Biologia wolnej woli. Prace Kulturoznawcze. 2024. doi:10.19195/0860-6668.28.2.7

BibTeX
@article{Kocur2024,
  author = {Kocur, Mirosław},
  title = {Biologia wolnej woli},
  journal = {Prace Kulturoznawcze},
  year = {2024},
  doi = {10.19195/0860-6668.28.2.7}
}
Kostenlos starten →